Marktverwachtingen

Update van 9 november 2022

Verklaring met betrekking tot risico

Omdat we hoofdzakelijk actief zijn als bank-verzekeraar en vermogensbeheerder, zijn we blootgesteld aan een aantal typische risico’s voor de financiële sectoren, zoals – maar zeker niet uitsluitend – kredietrisico, tegenpartijrisico, concentratierisico, interestrisico, muntrisico, marktrisico, liquiditeits- en financieringsrisico, risico van aangegane verzekeringsverplichtingen, wijzigingen in de regelgeving, operationeel risico, betwistingen van klanten, concurrentie van andere en nieuwe spelers en de economie in het algemeen. Hoewel KBC al die risico's nauwlettend opvolgt en beheert binnen een strikt risicokader, kunnen ze toch een negatieve invloed hebben op de waarde van activa of bijkomende kosten genereren boven de verwachte niveaus.

Momenteel wordt een aantal factoren als de belangrijkste uitdagingen beschouwd voor de financiële sector in het algemeen. Deze vloeien voornamelijk voort uit de impact van de oorlog in Oekraïne, niet alleen rechtstreeks, maar vooral onrechtstreeks door de stijging van de energie- en grondstoffenprijzen en de tekorten aan de aanbodzijde, die al onder druk stonden na de coronapandemie. Dat heeft geleid tot een stijging van de inflatie, met opwaartse druk op de rentetarieven, verminderde liquiditeit en volatiliteit op de financiële markten, zwakkere groeivooruitzichten (waarbij de waarschijnlijkheid van een recessie of stagflatie is toegenomen) en bezorgdheid over de kredietwaardigheid van tegenpartijen in de meest blootgestelde economische sectoren tot gevolg. Die risico's beïnvloeden alle economieën in de wereld, maar vooral de Europese, inclusief de thuismarkten van KBC. Regelgeving en compliancerisico's (onder meer de kapitaalvereisten, de antiwitwasregelgeving en GDPR) blijven een overheersend thema in de sector, evenals een betere bescherming van de consument. Digitalisering (met technologie als katalysator) biedt zowel kansen als bedreigingen voor het bedrijfsmodel van traditionele financiële instellingen, terwijl klimaatgerelateerde risico's hand over hand toenemen. Cyberrisico is de voorbije jaren een belangrijke bedreiging geworden, niet alleen voor de financiële sector, maar voor de economie in haar geheel. De oorlog in Oekraïne heeft de waakzaamheid op dat gebied opnieuw verhoogd. Ten slotte zien we dat regeringen in heel Europa aanvullende maatregelen nemen of overwegen om hun begrotingen (via hogere belastingen op de financiële sector) en hun burgers en bedrijven te ondersteunen (door bijvoorbeeld renteplafonds of moratoria op de terugbetaling van leningen in te voeren).  

We verstrekken informatie met betrekking tot het risicobeheer in ons jaarverslag, onze kwartaalverslagen en risk reports, die allemaal beschikbaar zijn op www.kbc.com.

Onze kijk op economische groei 

Na twee opeenvolgende negatieve kwartaalgroeicijfers groeide de Amerikaanse economie in het derde kwartaal opnieuw met 0,6% ten opzichte van het vorige kwartaal (niet-geannualiseerd), voornamelijk dankzij de positieve bijdrage van de netto-uitvoer. Voor de komende twee kwartalen verwachten we een lichte krimp van de economie, grotendeels door de aanhoudend hoge inflatie en een verdere verstrakking van de financiële voorwaarden als gevolg van het monetaire beleid van de Fed en de sterke handelsgewogen wisselkoers van de Amerikaanse dollar. 

Na de sterke groei in de eerste twee kwartalen van 2022 bleef de groei in de eurozone ook in het derde kwartaal positief (0,2% kwartaal-op-kwartaal). De voorlopende vertrouwensindicatoren wijzen er echter op dat de economie van de eurozone in het vierde kwartaal van 2022 in een technische recessie zal terechtkomen, waarbij de economie in dat kwartaal en het eerste kwartaal van 2023 naar verwachting zal krimpen als gevolg van de energiecrisis en de verstrakkende financiële voorwaarden.

In het derde kwartaal van 2022 was de economische groei in zowel België als Tsjechië negatief (respectievelijk -0,1% en -0,4% kwartaal-op-kwartaal). Beide economieën zijn in het derde kwartaal dus wellicht in een technische recessie terechtgekomen vermits het reële bbp naar verwachting ook zal krimpen in het vierde kwartaal.

Het belangrijkste risico voor onze Europese groeivooruitzichten op korte termijn houdt verband met kritieke energietekorten, veroorzaakt door het mogelijke onvermogen van Europa om een ernstige verstoring van de Russische gastoevoer te compenseren. Andere risico’s blijven onder meer algemene, post-pandemische verstoringen van de toeleveringsketen, nieuwe covidbesmettingsgolven en kwetsbaarheid als gevolg van hoge schuldniveaus bij wereldwijd verstrakkende financieringsvoorwaarden.

Onze kijk op rentevoeten en wisselkoersen

Om de toenemende inflatiedruk te bestrijden, heeft de Fed zijn beleidsrente in het derde kwartaal verder verhoogd met telkens 75 basispunten eind juli en eind september en met nog eens 75 basispunten in november tot de huidige vork van 3,75% - 4,00%. Dat is hoger dan de door de Fed zelf geraamde neutrale rente op langere termijn. We verwachten dat de Fed zijn beleidsrente in de komende kwartalen verder zal verhogen. Bovendien is de afbouw van de balans van de Fed ('kwantitatieve verkrapping') sinds september op kruissnelheid, wat bijdraagt tot een verkrappend monetair beleid. Ondertussen verhoogde ook de ECB eind juli al haar beleidsrentes met 50 basispunten, en medio september en eind oktober nog eens met telkens met 75 basispunten. We verwachten dat de ECB haar rentetarieven nog verder zal verhogen en haar Asset Purchase Programme-portefeuille geleidelijk zal beginnen af te bouwen.

Na een beperkte en tijdelijke daling in juli als gevolg van toegenomen recessievrees, zetten zowel de Amerikaanse als de Duitse tienjaarsrentes hun synchrone opwaartse trend voort vanaf begin augustus, toen de markten ervan overtuigd raakten dat zowel de Fed als de ECB vastbesloten waren de prijsstabiliteit te herstellen. Per saldo steeg de rente op zowel Amerikaanse als Duitse tienjarige obligaties met ongeveer 100 basispunten in de periode tussen het begin van het derde kwartaal en midden oktober.In het derde kwartaal bleef de euro (EUR) in waarde dalen ten opzichte van de Amerikaanse dollar (USD). Dat was vooral een weerspiegeling van de algemene sterkte van de USD ten opzichte van de meeste andere valuta's, een gevolg van de renteverhogingscyclus van de Fed. Specifiek voor de wisselkoers van de euro speelde ook de kwetsbaarheid voor de aanhoudende energiecrisis een belangrijke rol. Aangezien deze factoren in de komende kwartalen wellicht aanwezig zullen blijven, verwachten we dat de euro verder in waarde zal dalen tot ongeveer 0,95 USD per EUR alvorens de bodem te bereiken en zeer geleidelijk te herstellen.

De Tsjechische kroon (CZK) bleef in het derde kwartaal vrij volatiel en schommelde rond de huidige waarde van 24,50 CZK per EUR binnen een vrij brede band. Gerichte valuta-interventies door de Tsjechische nationale bank (CNB) ondersteunden de wisselkoers van de CZK. De CNB heeft haar beleidsrente ongewijzigd gelaten op 7%, wat volgens ons de piek zal zijn in de huidige verkrappingscyclus. Daardoor zou de CZK in de komende kwartalen nog wat verder kunnen verzwakken ten opzichte van de EUR, voordat hij geleidelijk weer begint te stijgen. We verwachten dat verdere gerichte valuta-interventies van de CNB, indien nodig, de kroon in de komende kwartalen stabiel zullen houden ten opzichte van de euro.
Om de hoge inflatie aan te pakken, heeft de Hongaarse nationale bank (NBH) haar voornaamste beleidsrente (base rate) in vier stappen verhoogd van 7,75% tot het huidige niveau van 13%. De NBH gaf aan dat dit het einde zou zijn van haar verkrappingscyclus voor die beleidsrente. Gedurende het grootste deel van het derde kwartaal was de wisselkoers van de Hongaarse forint (HUF) ten opzichte van de euro volatiel maar per saldo stabiel. Sinds de tweede helft van september is de HUF echter sterk in waarde gedaald, vooral door de bezorgdheid van de markt over de gevolgen van de energiecrisis, met name voor het saldo van de lopende rekening, en de vrees voor een wereldwijde economische recessie. Nadat de NBH bijzondere rentemaatregelen voor buitenlandse investeerders had ingevoerd, herstelde de HUF zich gedeeltelijk. Niettemin is de munt ten opzichte van de EUR nog altijd aanzienlijk in waarde gedaald in vergelijking met de wisselkoers van begin 2022.

Voor gedetailleerde analyses en gegevens, zie KBC Economics.

Disclaimer:
verwachtingen, prognoses en verklaringen over toekomstige ontwikkelingen zijn gebaseerd op veronderstellingen en nschattingen die gemaakt zijn bij het opmaken van de tekst. Toekomstgerichte verklaringen zijn per definitie onzeker. Diverse factoren kunnen ertoe leiden dat de uiteindelijke resultaten en ontwikkelingen afwijken van de initiële verklaringen. KBC verplicht er zich niet toe om de tekst te updaten bij nieuwe ontwikkelingen.