USD/JPY als brandversneller?

Sinds mei vorig jaar belandden de wisselmarkten in een soort van niemandsland. Na Liberation Day stelden investeerders de rol van de dollar als monetair ijkpunt in vraag, maar welke munten konden voldoende adelbrieven voorleggen om die rol over te nemen? Er was verder te weinig richtinggevend economisch of monetair nieuws om muntverhoudingen te sturen. Enter USD/JPY in de grote FX/USD-saga.

In het tweede en derde kwartaal van 2025 werd USD/JPY getroffen door besluiteloosheid. Later kwam de yen in de verdrukking. De BoJ-rentenormalisatie verloopt tergend traag, ook al bevindt inflatie (ex. verse voeding) zich sinds april 2022 (op een maand na) boven de 2%-doelstelling. De yen gaat dus al een hele tijd gebukt onder een stevig negatieve reële rente. Op de toelichting na de rentebeslissing vorige week vrijdag (onveranderd 0.75%) was BoJ-voorzitter Ueda weinig concreet over verdere verhogingen. De BoJ wil meer bevestiging dat de opwaartse loonprijsspiraal inflatie ‘definitief’ in de buurt van 2% houdt. Ondertussen moet de centrale bank rekening houden met de nieuwe politieke context. De voluntaristische fiscale intenties van premier Takaichi zorgen voor fors hogere Japanse risicopremies, een valversnelling van de yen en risico’s op hogere (ingevoerde) inflatie. Volgens de economische schoolboekjes vraagt zo’n combinatie (expansief fiscale beleid en een zwakke munt) om een strakker monetair beleid. Nog niet in Japan. De verwevenheid tussen de regering en de centrale bank is groter dan in andere ontwikkelde economieën. De BoJ vindt dat de yen niet verder mag/moet zakken, maar het is niet de bedoeling dat te snelle monetaire verstrakking de groei-intenties van de regering onderuit haalt en de kostprijs van schuld fors opdrijft. Tegelijk lieten de Japanse autoriteiten recent verstaan dat ze de yen scherp in het oog houden. Opvallend: na de persconferentie van Ueda veerde de yen op. Naar verluidt kwam het ministerie van Financiën koersen opvragen in de wisselmarkt, meestal een waarschuwing in de aanloop naar interventies. Meer nog: ook de New York Fed zou vrijdag in de markt de USD/JPY-koers “gecontroleerd” hebben. Japanse beleidsmakers verwezen tijdens het weekend naar nauwe samenwerking met de VS. Dit alles suggereert de optie van gecoördineerde interventies. Afgezien van beperkte actie in 2011 (Fukushima) is dat van 1998 geleden. Niet niks dus voor de wisselmarkt.

Eenzijdige wisselkoersinterventies overtuigden de markt in het verleden niet altijd. Eventueel gecoördineerde actie is een ander verhaal. USD/JPY viel alvast terug van 159.2 vrijdag tot beneden 154. Een eerste steunniveau (154.4) moet eraan geloven. De impact blijft niet beperkt tot USD/JPY. In een context waar de geloofwaardigheid van de dollar al vanuit vele hoeken in vraag gesteld wordt, ziet de VS er blijkbaar geen graten in om dat proces nog een handje te helpen. Het kan de markt niet ontgaan. De DXY index (97) nadert de steun van 96.21. Een breuk brengt de index op het laagste niveau sinds februari 2022. EUR/USD stormde vanmorgen al even af op 1.19. EUR/USD 1.1919 (top september vorig jaar) is hier het ijkpunt. Een breuk is een indicatie dat verdere USD-verliezen de weg zijn van de minste weerstand. Blijkbaar (voorlopig) met goedvinden van de VS.