Polen: budgettaire uitdagingen blijven ondanks solide groei

De Poolse regering keurde haar ontwerpbegroting voor 2027 goed, met een voorzien overheidstekort van 7,1% van het bbp. Daarin bleven de uitgaven inzake defensie, gezondheidszorg en energietransitie als belangrijkste prioriteiten overeind, ondanks aanhoudende druk op de overheidsfinanciën. Het vooropgestelde begrotingstekort is ongewijzigd ten opzichte van dat in 2026 en ligt aanzienlijk hoger dan het niveau voorzien in de begrotingsconsolidatie van het land onder de EU-buitensporigtekortprocedure, die in 2024 werd gestart. De begrotingsvooruitzichten worden verder bemoeilijkt door de voortdurende confrontatie tussen president Karol Nawrocki en de regering van premier Donald Tusk. Een reeks presidentiële veto's heeft meerdere maatregelen inzake inkomstenverhoging en hervormingen geblokkeerd, waardoor de mogelijkheden van de regering om de budgettaire consolidatie door te voeren werden beperkt.

De droogte van de voorbije maanden heeft zwaar gewogen op de Poolse landbouwsector. Die zal de graanproductie naar schatting met 4,9% op jaarbasis doen dalen, de koolzaadproductie met 14,4% en de productie van veldgroenten met 4,5%. Desondanks is de voedingsprijsinflatie tot nu toe binnen de perken gebleven. De algemene inflatie steeg van 3,0% in juli tot 3,4% in augustus, voornamelijk veroorzaakt door hogere energie- en brandstofprijzen. We verwachten dat de Poolse jaargemiddelde inflatie zal afzwakken van 3,3% in 2026 tot 3,0% in 2027.

Tegen de achtergrond van hernieuwde inflatierisico's als gevolg van hogere olie- en gasprijzen heeft de Nationale Bank van Polen (NBP) een voorzichtiger toon aangenomen. Hoewel gouverneur Adam Glapiński benadrukte dat de inflatiedruk grotendeels extern eerder dan binnenlands gedreven blijft, gaf hij aan dat de recente verbetering van de inflatieverwachtingen deels is gekeerd. Met de algemene inflatie dicht bij de bovengrens van de doelzone van de NBP lijkt de centrale bank nu een afwachtende houding aan te nemen. We gaan er nog altijd van uit dat de beleidsrente in de komende kwartalen ongewijzigd blijft (zie figuur COE1). De mogelijkheid van hernieuwde monetaire verkrapping kan evenwel niet langer volledig worden uitgesloten, mochten de energieprijzen hoog blijven en de inflatie hardnekkiger blijken dan verwacht.

De Poolse economie groeide in het tweede kwartaal van 2026 met 1,0% (kwartaal-op-kwartaal), ondersteund door een robuuste investeringsactiviteit en een positieve groeibijdrage van de netto-uitvoer. Wij verwachten dat de jaargemiddelde bbp-groei zal versnellen tot 3,4% in 2027, komende van een geraamde 3,2% in 2026.

Hongarije: zwakke investeringen, sterkere vooruitzichten

De Hongaarse investeringsactiviteit lag in het tweede kwartaal van 2026 7% lager dan een jaar eerder. Er was geen ommekeer ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Integendeel, de krimp versnelde verder (zie figuur COE2). Vooruitkijkend zou een herstel van investeringen kunnen worden ondersteund door de komst van EU-fondsen, met name die bestemd zijn voor energiegerelateerde projecten. Het is ook bemoedigend dat de indicatoren voor het ondernemersvertrouwen de afgelopen maanden enige verbetering hebben laten zien. In combinatie met de verwachte instroom van EU-financiering zou dit nieuwe investeringsprojecten in de private sector kunnen stimuleren. Een significante verbetering van de investeringsactiviteit zal evenwel waarschijnlijk pas in 2027 en 2028 worden gerealiseerd. Wij voorspellen een reële bbp-groei van 1,8% in 2026, na 0,4% in 2025. In 2027 zien we de Hongaarse groei verder versnellen tot 2,4%.

De Magyar Nemzeti Bank verlaagde haar basisrente in augustus met nog eens 25 basispunten tot 5,5%, waarmee de versoepelingscyclus werd voortgezet. Deze stap lag in lijn van de marktverwachtingen en was voornamelijk ingegeven door het huidige lage-inflatieklimaat. Dat werd versterkt door het inflatiecijfer van augustus, dat slechts beperkt en minder dan verwacht steeg van 1,2% naar 1,3%. Vraag is nu of er nog ruimte is voor verdere renteverlagingen gedurende de rest van het jaar. Meer duidelijkheid kan ontstaan tijdens de volgende beleidsvergadering van de centrale bank op 22 september, wanneer een bijgewerkt inflatierapport wordt gepubliceerd. Recente marktgeruchten suggereren dat de rentes ongewijzigd kunnen blijven en beleidsmakers zich eerder zullen focussen op een mogelijke verlaging van het inflatiedoel van 3,0% naar 2,5%, wat de eerste dergelijke aanpassing zou zijn. Op langere termijn zou het de bedoeling zijn om dat doel nauwer af te stemmen op het 2%-inflatiedoel van de ECB, in lijn met de ambitie van de regering om uiteindelijk toe te treden tot de eurozone. Volgens onze huidige prognose zal de beleidsrente waarschijnlijk tegen het einde van dit jaar op 5,5% blijven. In 2027 zullen de monetairebeleidsbeslissingen grotendeels afhangen van de inflatieverwachtingen en het door de markten gepercipieerde risicoprofiel van Hongarije, inclusief de ontwikkeling inzake rentespreads. In ons basisscenario zal de beleidsrente volgend jaar dalen tot ongeveer 4,5%.

Roemenië: wachten op een politieke doorbraak

Roemenië begint zijn vijfde maand met een overgangsregering. Toen het parlement terugkeerde uit het zomerreces, hervatte president Nicușor Dan de consultaties met parlementaire partijen in een poging de politieke impasse te doorbreken. Meningsverschillen over de volgende premier en de samenstelling van een regeringscoalitie blijven de vooruitgang evenwel belemmeren. De situatie wordt verder bemoeilijkt door sterke peilingen voor de extreemrechtse Alliantie voor de Unie van Roemenen (AUR) (zie figuur COE3). Door de langdurige politieke crisis slaagden de belangrijkste partijen er niet in tot overeenstemming te komen vóór de deadline van augustus inzake hervormingen in verband met het Nationaal Herstel- en Veerkrachtplan (PNRR). Hierdoor komt ongeveer 770 miljoen euro aan EU-financiering in gevaar.

Zoals verwacht, daalde de inflatie in augustus verder tot 6,0%, komende van 8,1% in juli, grotendeels gedreven door gunstige basiseffecten. Desondanks blijft Roemenië een van de economieën met de hoogste inflatie in Centraal- en Oost-Europa. De voedingsprijzen oefenden iets meer neerwaartse druk uit dan verwacht. Gezien de aanhoudende droogte en de impact ervan op de Europese landbouwproductie zal dat effect wellicht tijdelijk van aard zijn. Wij verwachten dat de jaargemiddelde inflatie in 2026 8,1% zal bereiken, om daarna in 2027 verder af te nemen tot 4,1%.

Voor de economische groei voorspellen we een krimp van 0,2% in 2026. Dit vooruitzicht brengt de stagnatie van de economische activiteit in het tweede kwartaal in rekening, die een aanhoudend zwakke binnenlandse vraag weerspiegelt. Droogteomstandigheden drukken ook zwaar op de groeivooruitzichten op de korte termijn. Aanhoudend lage waterstanden hebben de bevaarbaarheid van de Donau verminderd, veerdiensten verstoord en de graanuitvoer vertraagd. De situatie zorgde voor logistieke knelpunten in een van de grootste landbouwexporteurs binnen de EU. Bovendien blijven beide eenheden van de kerncentrale Cernavodă buiten gebruik vanwege onvoldoende koelwater. We blijven voorzichtig optimistisch voor 2027 en gaan ervan uit dat de bbp-groei zal herstellen tot 2,2%.

Bulgarije: een test van Radevs politieke dominantie

Het Bulgaarse bbp groeide in Q2 2026 met 0,7% (kwartaal-op-kwartaal), ruwweg in lijn met onze verwachtingen, wat onze prognose van 2,6%-groei voor heel 2026 ondersteunt. Voor 2027 zijn we voorzichtiger en verwachten we dat de groei wat zal verzwakken tot 2,4%. De inflatie versnelde van 4,5% in juli tot 5,1% in augustus, voornamelijk gedreven door hogere transportkosten die verband houden met de gestegen brandstofprijzen. Net als elders in de regio bleef de ontwikkeling van de voedingsprijzen relatief gunstig. We verwachten dat de jaargemiddelde inflatie in 2026 5,0% zal bereiken, om daarna in 2027 af te nemen tot 3,8% naarmate de impact van recente prijsschokken wegebt en de onderliggende inflatiedruk vermindert. De droogte heeft ook in Bulgarije een inflatie-effect. De droogte dwong de Kozloduy-kerncentrale om haar productie met ongeveer 120 MW te verminderen, wat opwaartse druk zette op de regionale elektriciteitsprijzen.

Op 25 oktober 2026 vinden in Bulgarije presidentsverkiezingen plaats, met mogelijk een tweede ronde op 1 november 2026. De verkiezingen hebben een groter dan gebruikelijk politiek belang volgend op het aftreden van voormalig president Rumen Radev in januari 2026 en zijn daaropvolgende politieke terugkeer als premier na het winnen van de parlementsverkiezingen in april. Hoewel Bulgarije een parlementaire republiek is en de uitvoerende macht voornamelijk bij de regering ligt, behoudt de president belangrijke bevoegdheden.  Daartoe horen het benoemen van een overgangsregering tijdens politieke crises, het vetoën van wetgeving, de internationale vertegenwoordiging van het land en het uitoefenen van de functie van opperbevelhebber bij de strijdkrachten. De verkiezing wordt algemeen gezien als een referendum over de vraag of de nieuw opgerichte machtspartij van premier Rumen Radev, Progressief Bulgarije, haar dominantie kan consolideren door ook het presidentschap te veroveren.

Slowakije: consolidatie-uitdagingen blijven bestaan te midden van zwakke economische impuls

De onafhankelijke begrotingswaakhond (Raad voor Begrotingsverantwoordelijkheid) van Slowakije gaf recent een scherpe beoordeling over de budgettaire situatie en oordeelde dat de overheidsfinanciën zich in een hoogrisicozone bevinden. De raad verwacht dat zonder bijkomende maatregelen de overheidsschuld zal oplopen van 61,4% van het bbp in 2025 tot 74,0% in 2029. De rente op langlopende overheidsobligaties steeg de afgelopen maanden in lijn met de ontwikkeling elders in Centraal- en Oost-Europa. De spread ten aanzien van de Duitse Bund bleefs evenwel relatief beperkt, wat suggereert dat beleggers de Slowaakse overheidsschuld nog altijd als grotendeels beheersbaar beschouwen ondanks de verslechterende begrotingsvooruitzichten.

De Slowaakse economie groeide in het tweede kwartaal van 2026 met 0,2% (kwartaal-op-kwartaal), iets boven onze prognose van 0,1%. Q3 kende een voorzichtig positieve start, met een stijging van de industriële productie en de detailhandelsverkopen met respectievelijk 1,0% en 0,2% in juli. Maar in augustus daalde het producentenvertrouwen met meer dan vijf punten, vooral gedreven door een zwakker sentiment in de industrie (zie figuur COE4). Wij gaan uit van een nulgroei in het derde kwartaal, wat resulteert in een jaargroei van het reële bbp van 0,7% in 2026. Voor 2027 zijn we iets optimistischer en voorspellen we een groei van 1,2%.

De droogte, de ergste sinds men is beginnen registreren in 1881, heeft de Slowaakse voedingsproductie hard getroffen. Er is vrees dat de gewasverliezen in sommige gebieden meer dan 40% kunnen bedragen. Als antwoord hierop keurde de regering 30 miljoen euro aan compensatie goed voor boeren die door de extreme droogte zijn getroffen. Daarnaast werden afzonderlijke steunmaatregelen ingevoerd om de hogere meststof- en energiekosten te compenseren. Hoewel de impact op de consumentenprijzen tot nu toe beperkt is gebleven, zal de droogte de komende maanden waarschijnlijk extra inflatiedruk veroorzaken. De inflatie daalde in augustus tot 3,1%, komende van 3,3%  in juli. Net als elders in de regio was er opwaartse inflatiedruk door de hoger energie- en transportkosten, maar bleven de voedingsprijzen een desinflatoir effect uitoefenen. Wij verwachten dat de Slowaakse HICP-inflatie in 2026 gemiddeld 4,1% zal bedragen en in 2027 zal afnemen tot 3,6%.

Tsjechië: dalende lonen verlichten druk op de CNB

De Tsjechische economie groeide in het tweede kwartaal van 2026 met 1,9% op jaarbasis volgens de herziene raming. Hoewel de jaar-op-jaargroei iets vertraagde ten opzichte van 2,2% in het eerste kwartaal, nam de kwartaal-op-kwartaalgroei in Q2 toe tot 0,4%, van 0,2% in Q1. Dat suggereert dat de groeidynamiek geleidelijk weer op aantrekt. De groei wordt nog altijd voornamelijk gedreven door de binnenlandse vraag, waarbij de particuliere consumptie steeg met 0,5% kwartaal-op-kwartaal en met 2,7% jaar-op-jaar, ondersteund door een solide reële inkomensgroei. De investeringen bleven bijzonder sterk, met een stijging van 1,5% kwartaal-op-kwartaal en 7,1% jaar-op-jaar, te danken aan de uitvoering van eerder uitgestelde projecten, overheidsinvesteringen en een aangehouden opname van EU-fondsen. De buitenlandse handel en de voorraadwijziging zetten evenwel een bescheiden rem op de activiteit. We blijven uitgaan van een reële bbp-groei van 1,9% in 2026, gevolgd door een geleidelijke groeiversnelling richting de geschatte potentiële groei van 2,0-2,5% in 2027.

De Tsjechische inflatie steeg in augustus tot 1,9%, komende van 1,7% in juli. Zoals verwacht bleven de voedingsprijzen in een versneld tempo dalen, ditmaal met 4,3% (jaar-op-jaar) tegenover een daling met 3,1% in juli, voornamelijk als gevolg van lagere zuivel- en vleesprijzen. De scherpe daling van de voedingsprijzen dit jaar zal wellicht zorgen voor een sterkere opleving van de voedingsprijsinflatie in 2027. Duurdere motorbrandstoffen droegen opnieuw bij aan prijsdynamiek. Bemoedigend vanuit het perspectief van de Tsjechische Nationale Bank is dat de diensteninflatie geleidelijk afnam, zowel maand-op-maand als jaar-op-jaar.

Intussen vertraagde de loongroei tot 6,4% op jaarbasis in Q2 (zie figuur COE5). Het zwakkere cijfer werd evenwel grotendeels veroorzaakt door herzieningen van eerder gepubliceerde cijfers. Als gevolg daarvan is de loondynamiek nu ruwweg stabiel op iets boven 6%. Hoewel de loongroei sterker blijft dan wat de centrale bank ziet als volledig in overeenstemming met haar inflatiedoelstelling, werd de samenstelling van de loonontwikkelingen geruststellender. De loondruk neemt af in uitvoergerichte sectoren, met name de verwerkende nijverheid, terwijl de loonstijgingen in de publieke sector een belangrijkere determinant zijn geworden voor de algehele loonstijging. De cijfers suggereren dus dat de onderliggende arbeidsmarktdruk geleidelijk afneemt, wat de voorzichtige aanpak van de Tsjechische centrale bank ondersteunt. We verwachten daarom nog altijd dat de beleidsrente voor een langere periode ongewijzigd blijft op 3,75%.