België

België

Economische update - januari 2021

2020 sluit af met positieve verrassing

De vertrouwensindicatoren van de Nationale Bank van België (NBB) verrasten in december in positieve zin. De conjunctuurbarometer hervatte zijn groeipad na de verzwakking in november. Volgens deze indicator bereikte het ondernemersklimaat in de verwerkende nijverheid zelfs opnieuw het niveau van vóór de covid-19-crisis, na een ononderbroken verbetering sinds juni. De bouw was de enige sector waar de situatie in december niet verbeterde. De aanzienlijke toename van het consumentenvertrouwen in december was toe te schrijven aan de gunstigere verwachting van de bevraagden inzake de algemene economische situatie. Die volgt op de hoop dat de start van de vaccinaties een uitweg zal bieden uit de crisis in 2021. 

De verbetering van het sentiment is uiteraard goed nieuws, maar er moet wel bij worden vermeld dat de vertrouwensenquêtes in de eerste helft van december werden afgenomen, toen niet-essentiële winkels nog maar net terug waren opengegaan (dat was op 2 december). De heropening van die winkels, zij het onder bepaalde beperkingen, vond eerder plaats dan aanvankelijk was gepland. In principe zou de tweede lockdown tot 13 december duren en de meesten geloofden dat na die datum ook de rest van de economie weer open zou gaan. In werkelijkheid bleven cafés en restaurants, maar ook andere zaken zoals kappers, bioscopen,… langer gesloten.

Het statistische verband tussen de mobiliteitsdata van Google en de economische activiteit doet vermoeden dat de Belgische economie eind 2020 opnieuw een negatieve kwartaalgroei kende. Meer nog, het geeft aan dat de krimp in het laatste kwartaal, hoewel kleiner dan die in het tweede kwartaal, niet verwaarloosbaar was (zie figuur BE1). We ramen nu dat de economie toen met 3% is teruggevallen tegenover het derde kwartaal. Dat cijfer is iets positiever dan onze eerdere raming, te danken aan de sterker dan verwachte sentimentsindicatoren in december. Het blijft wel nog altijd groter dan de 1,5%-krimp die de NBB publiceerde. De opwaartse bijstelling van de groei in het vierde kwartaal brengt de jaargroei voor het reële bbp in 2020 op -7,1% in het KBC-scenario. Zij zorgt er ook voor dat de negatieve groei-overhang naar 2021 kleiner is dan eerder geraamd, namelijk -0,2% in plaats van -1,3%.1

Geen makkelijke exit uit de coronacrisis

De start van de vaccinaties biedt uitzicht op een verbetering van de Belgische economie op termijn, maar voor 2021 liggen er nog heel wat uitdagingen in het verschiet. Vooreerst zullen de huidige covid-19-beperkingen wellicht slechts zeer geleidelijk worden versoepeld, aangezien het enige tijd zal duren voordat een aanzienlijk deel van de bevolking effectief zal zijn gevaccineerd. Bovendien gaat de vaccinatiecampagne zelf gepaard met grote logistieke uitdagingen en onzekerheid over de duur van de werkzaamheid van het vaccin, de bereidheid van burgers om zich te laten vaccineren, enz. Verder blijkt uit de consumentenenquête dat de vrees om de komende twaalf maanden werkloos te worden eind 2020 weliswaar is afgenomen, maar op een historisch hoog niveau blijft. Hierdoor zal ook het voorzorgssparen van de gezinnen allicht nog enkele kwartalen hoger blijven. Ten slotte zit er ook nog een toename van de werkloosheid en het aantal faillissementen aan te komen, wat eveneens zal wegen op de economische bedrijvigheid.

Naast de verdere ontwikkelingen van de pandemie vormt ook de uitrol van de brexit een specifiek risico-element. Het eind 2020 bereikte handelsakkoord tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk zorgt voor een tariefvrije maar geen ‘frictieloze’ handel tussen de twee economische blokken. Er blijven immers handelsbarrières van toepassing, waaronder douaneformaliteiten en extra controles aan de grens. Belgische exporteurs moeten zich aanpassen aan de nieuwe handelsbetrekkingen en dit zou in 2021 (beperkt) op de handelsstromen kunnen wegen.

Tegen die geschetste achtergrond blijven wij ervan uitgaan dat het herstel van de Belgische economie tot de zomer traag zal verlopen. Vanaf midden 2021 zal de bbp-groei versnellen in lijn met het vervolledigen van de uitrol van het vaccin en het bereiken van voldoende immuniteit onder de bevolking. Dit alles brengt de jaargroei voor 2021 in ons scenario op 2,2%. Dat is een stijging ten opzichte van de 0,9%-groei voorspeld in de vorige maand, voornamelijk toe te schrijven aan de minder negatieve groei-overhang van 2020 naar 2021 (zie hierboven).

Hoewel naar boven bijgesteld, blijft onze groeiprognose voor 2021 voorzichtiger dan die van sommige andere instellingen, waaronder de NBB die al vanaf begin 2021 een relatief snel herstelpad ziet. Wij zien een relatief dynamischere economie in 2022, met een geraamde jaargroei van het Belgische reële bbp met 4,2%.

1 De groei-overhang van 2020 naar 2021 komt overeen met de jaargroei die in 2021 zou worden bereikt wanneer het reële bbp tot eind 2021 op het niveau van het vierde kwartaal van 2020 zou blijven.

Economische voorspellingen

Nationale rekeningen (reële jaarwijziging, in %)

  2020 2021 2022
Particuliere consumptie -4,6 5,2 5,9
Overheidsconsumptie -1,6 4,9 1,8
Investeringen in vaste activa -13,7 -2,6 4,2

Bedrijfsinvesteringen

-15,7 -8,0 6,0

Overheidsinvesteringen

-6,7 5,7 2,4

Investeringen in woongebouwen

-11,2 -1,5 3,7
Finale binnenlandse vraag (ongerekend voorraadwijzigingen) -6,1 3,4 4,6
Voorraadwijziging (groeibijdrage) -1,6 0,0 0,0
Uitvoer van goederen en diensten -6,4 6,5 9,5
Invoer van goederen en diensten -7,1 7,3 10,2
       
Bruto binnenlands product (bbp) -7,1 2,2 4,2
       
Beschikbaar gezinsinkomen 0,0 1,4 2,0
Bruto-gezinsspaarquote (in % beschikbaar inkomen) 17,0 14,0 11,0

Evenwichtsindicatoren

  2020 2021 2022
Inflatie (gemiddelde jaarwijziging, in %)      

Consumptieprijzen (geharmoniseerde CPI)

0,4 1,5 1,4

Gezondheidsindex (nationale CPI)

1,0 1,2 1,4
       
Arbeidsmarkt      

Werkgelegenheid (jaarwijziging, in 1000, einde jaar)

-61,5 -60,0 95,0

Werkloosheidsgraad (in % van de beroepsbevolking, einde jaar, Eurostat definitie)

5,8 7,2 6,9
       
Overheidsfinanciën (in % van het bbp bij ongewijzigd beleid)      

Netto-financieringssaldo

-11,2 -7,6 -7,0

Overheidsschuld

117,1 120,5 121,1
       
Saldo lopende rekening (in % van bbp) 0,6 -1,5 -1,0
       
Woningprijzen (gemiddelde jaarwijziging in %, bestaande en nieuwe woningen, Eurostat definitie) 4,5 -1,5 1,0

Andere voorspellingen

Wereld

Ierland

Centraal- en Oost-Europa

KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies? Klik hier.