België

België

Economische Vooruitzichten België 

Het valt op dat de energiecrisis en de eruit voortvloeiende hoge inflatie tot het derde kwartaal van 2022 geen zichtbare invloed hebben gehad op de volumegroei van de particuliere consumptie in België. In de eerste drie kwartalen lag de consumptie zelfs bijna 5% hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder, ondanks de ineenstorting van het consumentenvertrouwen na de inval van Rusland in Oekraïne.

De transmissie van (hoge) inflatie naar de bestedingen van de huishoudens is een complex samenspel van vele mogelijke theoretische effecten (zie ook KBC Economisch Onderzoeksrapport "Inflatie remt Belgische consumptiegroei, maar hoe sterk?"). Dat die effecten zich in de praktijk niet manifesteerden, komt doordat er verzachtende factoren in het spel waren. Ten eerste was er na de pandemie enige inhaalvraag vanwege consumenten. Ten tweede hield de arbeidsmarkt goed stand: de binnenlandse werkgelegenheid lag in de eerste drie kwartalen van 2022 gemiddeld 108.000 eenheden hoger dan in dezelfde periode in 2021. Ten derde doen de brede overheidssteun aan een groot deel van de huishoudens en de indexering van lonen en sociale uitkeringen het inflatie-effect grotendeels teniet.

Niettemin wijzen hoogfrequente indicatoren erop dat de Belgische huishoudens hun consumptie door de energiecrisis sinds het vierde kwartaal van 2022 wat aan het terugschroeven zijn. Uit de indicator van het consumentenvertrouwen blijkt dat zij vooral terughoudender zijn geworden met betrekking tot hun geplande grote aankopen, zoals meubels, een wasmachine of andere duurzame goederen. Ook de verwachtingen van bedrijven in de kleinhandel over de toekomstige vraag van klanten waren in oktober tot een historisch laag niveau gedaald. Daarna volgde wel een verbetering, maar bleef de indicator eerder laag (zie figuur BE1). 

In ons scenario gaan wij ervan uit dat de particuliere consumptie in het laatste kwartaal van 2022 licht zal zijn gedaald en in het eerste kwartaal van 2023 zal stagneren. Vanaf het voorjaar van 2023 zal de consumptiedynamiek zich naar verwachting herstellen, in overeenstemming met de verbetering van de koopkracht als gevolg van de combinatie van uitgestelde loonindexering en een geleidelijke afzwakking van de inflatie (zie verder).

Scenario updates

Dat de inflatie-impact op de consumptie van de huishoudens per saldo beperkt zal zijn gebleven, was mogelijk doordat de inflatieschok op de bedrijven en de overheid wordt afgewenteld. Als gevolg daarvan zijn zowel het concurrentievermogen van bedrijven als de overheidsfinanciën verslechterd. Wellicht zal de dynamiek van de bedrijfsinvesteringen en de uitvoer nog enkele kwartalen matig blijven, wat de jaargroei van het reële bbp in 2023 zal drukken.

Desondanks wijzen de jongste indicatoren op enige verbetering van het algemene economische klimaat. Zo is de NBB-indicator van het ondernemersvertrouwen, na de daling sinds mei, in december opnieuw iets verbeterd. Dat zou erop kunnen wijzen dat een nieuwe bbp-krimp in het eerste kwartaal van 2023, na de (verwachte) daling in het laatste kwartaal van 2022 (-0,2% kwartaal-op-kwartaal), kan worden vermeden. Vandaar dat we nu een kwartaalgroei van 0,0% zien in het eerste kwartaal, tegenover -0,1% eerder. Per saldo hebben we onze raming voor de reële bbp-groei in 2022 en 2023 met 0,1 procentpunt opgetrokken tot respectievelijk 3,1% en 0,2%. De opwaartse aanpassing van de groei in 2022 is het gevolg van de lichte herziening door het Instituut voor de Nationale Rekeningen van de groei in het derde kwartaal, van 0,17% naar 0,21%.

Door de verdere terugval in de energie-inflatie daalde de HICP-inflatie in december opnieuw, tot 10,2% komende van 10,5% in november. Exclusief energie bleef de Belgische inflatie echter stijgen, van 7,1% tot 7,4% (zie figuur BE2). 

De stijging van de kerninflatie was wel minder groot dan in de vorige maanden. Bovendien daalde het aandeel van goederen en diensten in de HICP met een inflatie van 9% of meer, wat erop wijst dat de verbreding van de inflatiedruk tot zeer hoge cijfers is gekeerd.

We behouden ons scenario van een neerwaarts pad voor de maandelijkse inflatiecijfers in de loop van 2023. We gaan ervan uit dat, naast de dalende energie-inflatie, ook de kerninflatie ergens in de komende maanden begint af te nemen, zij het langzaam. Hoewel het dalingstempo van de algemene inflatie uiterst onzeker blijft, vermoeden we nu dat dit iets sneller zal verlopen dan in de vorige maand werd verwacht. In lijn met ons geactualiseerde scenario voor de inflatie in de eurozone hebben wij daarom onze prognose voor de gemiddelde Belgische inflatie in 2023 verlaagd van 6,4% naar 5,2%, komende van 10,3% in 2022. In 2024 zou de inflatie dan verder dalen tot gemiddeld 2,9%.

Economische voorspellingen januari 2023

Nationale rekeningen (reële jaarwijziging, in %)

  2022 2023 2024
Particuliere consumptie 4,0 1,0 1,8
Overheidsconsumptie 1,2 1,2 1,5
Investeringen in vaste activa -1,4 0,2 2,5

Bedrijfsinvesteringen

-1,9 0,3 3,0

Overheidsinvesteringen

-5,5 0,9 2,5

Investeringen in woongebouwen

2,2 -0,6 0,8
Finale binnenlandse vraag (ongerekend voorraadwijzigingen) 2,0 0,9 1,9
Voorraadwijziging (groeibijdrage) 0,8 0,0 0,0
Uitvoer van goederen en diensten 4,7 0,8 2,2
Invoer van goederen en diensten 4,4 1,5 2,8
       
Bruto binnenlands product (bbp) 3,1 0,2 1,3
       
Beschikbaar gezinsinkomen -0,2 2,0 0,8
Bruto-gezinsspaarquote (in % beschikbaar inkomen) 14,5 15,3 14,4

Evenwichtsindicatoren

  2022 2023 2024
Inflatie (gemiddelde jaarwijziging, in %)      

Consumptieprijzen (geharmoniseerde CPI)

10,3 5,2 2,9

Gezondheidsindex (nationale CPI)

9,2 6,0 2,5
       
Arbeidsmarkt      

Werkgelegenheid (jaarwijziging, in 1000, einde jaar)

75,6 25,0 35,0

Werkloosheidsgraad (in % van de beroepsbevolking, einde jaar, Eurostat definitie)

5,7 6,1 5,8
       
Overheidsfinanciën (in % van het bbp bij ongewijzigd beleid)      

Netto-financieringssaldo

-4,5 -5,8 -5,4

Overheidsschuld

105,5 108,4 110,3
       
Saldo lopende rekening (in % van bbp) -3,5 -4,0 -3,0
       
Woningprijzen (gemiddelde jaarwijziging in %, bestaande en nieuwe woningen, Eurostat definitie) 5,3 2,5 2,0

Andere voorspellingen

Wereld

Ierland

Centraal- en Oost-Europa