België

België

Economische update - juni 2021

De eerdere, voorlopige raming van de reële bbp-groei in het eerste kwartaal van 2021 werd fors opwaarts herzien van 0,6% naar 1,0%. Hierdoor startte het jaar voor de Belgische economie nog beter dan aanvankelijk gedacht. Het goede cijfer staat in schril contrast met de economische activiteit in de eurozone, die verder kromp met 0,3%. De Belgische bbp-groei in het eerste kwartaal werd zowel door de finale binnenlandse vraag (d.w.z. exclusief voorraden) als door de netto-uitvoer gedragen. Alle componenten van de binnenlandse vraag namen toe, wat erop wijst dat het aan de gang zijnde herstel een brede basis heeft. De groei van de bedrijfsinvesteringen (+2,2%) verraste positief. De door de Economic Risk Management Group (ERMG) ondervraagde bedrijven geven immers nog altijd aan dat de coronacrisis hun geplande investeringen in 2021 zal doen krimpen.  De investeringen in het eerste kwartaal werden wel positief beïnvloed door een aantal specifieke transacties in verband met de aan- en verkoop van schepen in en naar het buitenland. De bbp-groei in het eerste kwartaal werd ook ondersteund door een opmerkelijke afname van de invoer (-1,3%), die sterker was dan die van de uitvoer (-0,5%).   

De sentimentsindicatoren namen in mei verder toe, waardoor ze nu ver boven het pre-crisisniveau uitstijgen. De conjunctuurindicator van de NBB steeg voor de zesde maand op rij, zij het iets minder dan in april. De verbetering van het consumentenvertrouwen was een van de sterkste ooit. De opvallende ommekeer in het sentiment is te danken aan een groter optimisme over een substantiële heropening van de economie vanaf de zomer. Intussen blijft de arbeidsmarkt erg veerkrachtig. Na een verdere toename met 0,1% in het eerste kwartaal is de werkgelegenheid nu bijna terug op het niveau van vóór de crisis. In de eurozone ligt die nog altijd 2,1% lager (figuur BE1). De werkloosheid daalde in april tot 5,3%, komende van een piek van 6,5% in augustus vorig jaar. Uit de jongste ERMG-enquête blijkt ook dat veel bedrijven moeite hebben om geschikt personeel te vinden. Dit wijst erop dat de arbeidsmarkt al krap is in dit nog prille stadium van het herstel. Bovendien is er meer personeelsverloop dan gewoonlijk. Het suggereert dat werknemers in de zwaarst getroffen sectoren al in belangrijke mate zijn overgestapt naar banen in andere sectoren. 

Sterkere groei in 2021

Nu veel covid-19-gerelateerde beperkingen wegvallen, zal de groei van de private consumptie allicht snel aantrekken. In ons scenario wordt de consumptie in de komende kwartalen de voornaamste groeimotor. Gezien de sterke indicatoren van de voorbije maanden en rekening houdend met de raming door het nowcasting-model van KBC, hebben wij onze voorspelling voor de bbp-groei in het tweede kwartaal verhoogd tot 1,2%. Uitgaande van de veel sterker dan verwachte groei in het eerste kwartaal en een ongewijzigde groeivoorspelling voor het derde en vierde kwartaal (1,5% respectievelijk 1,0%), brengt dat de reële bbp-groei voor het volledige jaar 2021 op 5,3%. Dat is beduidend hoger dan de 4,5% die we vorige maand verwachtten. De groeiprognose voor 2022 blijft op 4,1%. Dit impliceert dat de Belgische economie al in het vierde kwartaal van 2021 het bbp-niveau van vóór de crisis (d.w.z. vierde kwartaal van 2019) zou bereiken. In lijn met het geactualiseerde groeiscenario zien we de werkloosheidsgraad nu op 6,5% tegen het einde van dit jaar, in plaats van 7,0% in ons vorig scenario.

Ondanks de meer optimistische prognose voor 2021 blijven er duidelijke risico's voor de Belgische groei. Een eerste is een nieuwe verslechtering van de epidemiologische situatie als gevolg van vaccinatieresistente varianten van het virus. Ten tweede blijft het aantal tijdelijk werklozen, ondanks de recente daling, vrij hoog. Dat impliceert een nog behoorlijk potentieel voor meer personen die effectief werkloos worden dan we in ons basisscenario veronderstellen. Ten derde blijkt uit de ERMG-enquêtes, inclusief de meest recente, steevast dat de geplande investeringen van bedrijven in 2021 en 2022 nog negatief door de crisis worden beïnvloed. Hoewel de enquête het effect van de crisis wellicht overdrijft, voegt zij onzekerheid toe aan het scenario. Ten slotte is er de zorgwekkende vaststelling in de laatste ERMG-enquête dat veel bedrijven met aanbodbeperkingen te kampen hebben (figuur BE2). Knelpunten aan de aanbodzijde, zowel wat personeel als de toeleveringsketen betreft, zouden wel eens op de bedrijfsactiviteit kunnen gaan wegen.

Kader BE – Nowcasting van de bbp-groei in België

De term nowcasting - een samentrekking van ‘now’ (nu) en ‘forecasting’ (voorspellen) – is uit de meteorologie afkomstig en wijst in die context op een weersvoorspelling op de zeer korte periode. Ook bij economische voorspellers heeft de term ingang gevonden. Nowcasting heeft als doel om zo accuraat mogelijk de economische ontwikkelingen - veelal de bbp-groei - van het moment zelf en van de zeer nabije toekomst te voorspellen op basis van hoogfrequente indicatoren. De economische schokken van het recente verleden hebben de populariteit ervan onder economen serieus doen toenemen. Nauwkeurige real time-evaluaties van de economische omstandigheden zijn immers essentieel om de meest recente economische ontwikkelingen in tijden van grote onzekerheid zo precies mogelijk te interpreteren. Bovendien vormen zij de basis voor numerieke prognoses op de iets langere termijn. Nowcasting vormt dus een aanvulling op de analyse van gepubliceerde data, die vaak met een aanzienlijke vertraging beschikbaar komen.

Om die redenen hebben ook wij onze eigen nowcasting-modellen ontwikkeld. Zij laten ons niet alleen toe om de huidige stand van de economie te beoordelen, maar ook om kortetermijnprognoses te maken van de bbp-groei en aanverwante variabelen. De bedoeling is om informatie over de nog niet gekende en dus niet-waargenomen toestand van de economie te extraheren uit een reeks indicatoren die met een hogere frequentie beschikbaar zijn en/of actueler zijn dan het bbp-cijfer zelf. Voor de extractie van die informatie wordt gebruik gemaakt van de breedst mogelijke beschikbare indicatoren en gegevens.

Toegepast op de Belgische bbp-ontwikkeling bevestigen onze huidige nowcasting-modellen dat het economisch herstel in het tweede kwartaal van 2021 goed op gang is gekomen. Aan het begin van het kwartaal zagen we wel een iets mindere prestatie van de kleinhandel (exclusief auto's) dan op grond van het algemene beeld (volgens het model) mocht worden verwacht, maar dit kan duidelijk worden toegeschreven aan de strenge covid-19-maatregelen die in april nog van kracht waren. Daar staat tegenover dat een over het algemeen gunstige externe omgeving, een goede prestatie van de industriële sector en sterke vertrouwensindicatoren dit effect compenseren. Een en ander wijst erop dat de reële bbp-groei in het tweede kwartaal met 1,2% (kwartaal-op-kwartaal) veel sneller zal verlopen dan gewoonlijk (ongeveer 0,4 procentpunt). Aanvullende variabelen en informatie bevestigen dit beeld.

Ondanks het feit dat de covid-periode illustreert hoe moeilijk het is om de waarschijnlijkheid van verschillende mogelijke bbp-uitkomsten in te schatten (wegens niet-lineariteiten in verband met tail events), geeft ons model aan dat de waarschijnlijkheid van een krimp in het Belgische bbp in Q2 2021 (kwartaal-op-kwartaal) verwaarloosbaar is (figuur KBE). Ervan uitgaande dat het economisch herstel niet opnieuw wordt verstoord, kunnen we volgens het model in het derde kwartaal opnieuw rekenen op een bbp-groei die ruim boven het gemiddelde historische niveau ligt. Het blijft evenwel erg onwaarschijnlijk dat eind september al terug het bbp-niveau van vóór de crisis zal worden bereikt.

Economische voorspellingen

Nationale rekeningen (reële jaarwijziging, in %)

Update 14/06/2021 2020 2021 2022
Particuliere consumptie -8,7 4,9 6,8
Overheidsconsumptie 0,6 3,9 2,4
Investeringen in vaste activa -6,9 8,4 2,5

Bedrijfsinvesteringen

-7,8 8,5 3,1

Overheidsinvesteringen

-1,4 4,9 2,4

Investeringen in woongebouwen

-6,9 10,0 2,9
Finale binnenlandse vraag (ongerekend voorraadwijzigingen) -6,1 5,5 4,7
Voorraadwijziging (groeibijdrage) 0,1 -0,3 0,0
Uitvoer van goederen en diensten -4,6 6,2 7,9
Invoer van goederen en diensten -4,3 6,0 8,7
       
Bruto binnenlands product (bbp) -6,3 5,3 4,1
       
Beschikbaar gezinsinkomen 1,7 0,7 1,7
Bruto-gezinsspaarquote (in % beschikbaar inkomen) 21,7 18,5 14,5

Evenwichtsindicatoren

  2020 2021 2022
Inflatie (gemiddelde jaarwijziging, in %)      

Consumptieprijzen (geharmoniseerde CPI)

0,4 1,8 1,5

Gezondheidsindex (nationale CPI)

1,0 1,2 1,7
       
Arbeidsmarkt      

Werkgelegenheid (jaarwijziging, in 1000, einde jaar)

-13,0 -30,0 80,0

Werkloosheidsgraad (in % van de beroepsbevolking, einde jaar, Eurostat definitie)

5,7 6,5 6,0
       
Overheidsfinanciën (in % van het bbp bij ongewijzigd beleid)      

Netto-financieringssaldo

-9,4 -6,8 -6,2

Overheidsschuld

114,1 116,2 116,8
       
Saldo lopende rekening (in % van bbp) -0,2 0,4 -1,0
       
Woningprijzen (gemiddelde jaarwijziging in %, bestaande en nieuwe woningen, Eurostat definitie) 4,2 1,0 1,5

Andere voorspellingen

Wereld

Ierland

Centraal- en Oost-Europa

KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies? Klik hier.