Meer dan een Truss-Takaichi crisis?!
We hadden het in deze katern al vaker over druk op lange rentes. We pikken het thema opnieuw op naar aanleiding van stevige verkoopdruk in overheidsobligaties met lange looptijden. Het schaderapport: VS 30-j +9 bpn, Duitse 30-j +6 bpn, VK 30-j +7 bpn. Japan krijgt een aparte, “eervolle”, vermelding: 30-j +27 bpn; 40-j + 29bpn (4.23%). De kroniek van onvermijdelijke problemen nu centrale banken de drukpers voor het opkopen van obligaties stil leggen terwijl fiscale tekorten oplopen. Het vraag-aanbodmechanisme aan het werk.
Japans premier Sanae Takaichi moet misschien even (of juist niet) contact opnemen met haar Britse ex-collega Liz Truss. Die weet wat er kan gebeuren als de markt het vertrouwen verliest in tekortfinanciering. Takaichi, die het (tot nu) goed deed in de peilingen, bereidt vervroegde verkiezingen voor op 8 februari. Ze vraagt een mandaat voor haar stimulerend beleid. Die verkiezingsstrijd mondde onder meer uit in een voorstel voor de (al of niet tijdelijke) afschaffing van een 8%-heffing op voedingsproducten. Samen met verhoogde defensie-uitgaven en andere initiatieven om de groei te steunen, zal het overheidstekort enkel oplopen. Tot voor kort kon Japan zich hier meer permitteren dan anderen (zoals het VK of de VS) omdat het kon rekenen op voldoende binnenlandse investeerders. In een context van zeer lage (soms negatieve) inflatie kon de sparende Japanner zelfs aan een extreem lage rente zijn reëel vermogen min of meer beschermen. Gewoontes doorbreken neemt tijd, maar met een inflatie nabij 3% werkt dit niet meer. De geest is uit de fles en de sparende Japanner weet niet meer met welke rente hij zich op langere termijn kan/moet verzoenen. Wie begin vorig jaar dacht een zaak te doen door een rente van 2.5% op 20-j vast te klikken, voelt zich nu (3.4%) ongelukkig. Toch maar even niet naar het vallend mes van lange obligaties grijpen. Ter info: in het VK resulteerde de crisis op de obligatiemarkt ten tijde van Liz Truss (2022) tot een noodinterventie waarbij de Bank of England tijdelijk opnieuw lange obligaties opkocht om de markt te stabiliseren.
Zoals aangegeven blijft de verkoopgolf van lange obligaties niet beperkt tot Japan. Ook andere landen kennen uiteraard gelijkaardige begrotingsproblemen. Hierbij valt alvast wel op hoe de risk-off reactiefunctie van de markten in sneltreinvaart is gewijzigd. In een nog niet zo ver verleden waren lange overheidsobligaties een toevluchtsoord in tijden van onzekerheid. Nu zijn ze deel, zo niet bron van het probleem. De fiscale twijfels zijn een deel van de verklaring. Toch kunnen we ons niet van de indruk ontdoen dat er meer aan de hand is. Hoog oplopende algemene onzekerheid helpt niet om langetermijn engagementen aan te gaan. De Takaichi-premie is misschien ook deels een Trump-onzekerheidspremie. In dit verband valt ook op hoe de dollar niet wint tegen de yen en munten zoals de euro en de Zwitserse frank het goed doen. We trekken nog geen conclusie, maar kijken met meer dan gemiddelde interesse uit welke munt zich het minst gevoelig toont voor algemeen hogere risicopremies.
40-j rente Japan: nooit gezien.
