AI-onzekerheid groter dan Trump-onzekerheid?
Na de verwerping van de wederzijdse tarieven door het Amerikaanse Hooggerechtshof was het gisteren uitkijken hoe de markten zich door deze zoveelste nieuwe laag van onzekerheid zouden werken. Waren zekerheid en voorspelbaarheid geen conditio-sine-qua-non voor een gedragen economische groei, overwogen en planbare investeringen en investeerdersvertrouwen om zich te engageren in het aanhouden van risicovolle activa?
Vooral de Amerikaanse beurzen kwamen gisteren inderdaad opnieuw in turbulentie terecht. Interpretatie van een marktbeweging blijft een subjectieve inschatting van een analist. Die analist zag aanvankelijk slechts beperkte reactie op de Europese markten. We interpreteren het als een reactie die het midden hield tussen verlamming en relativering. Verlamming omdat het onmogelijk is posities elke keer bij te sturen met het risico morgen, na een nieuw schot uit de heup van de Trump-administratie, opnieuw een bocht van 180 graden te moeten maken. Relativering, omdat zowel de Amerikaanse als de economie in de meeste andere landen, tot nu relatief goed standhielden. Wie een jaar geleden het draaiboek van het wispelturige Amerikaanse (handels)beleid correct had voorspeld, ging waarschijnlijk niet uit van beurzen nabij recordniveaus.
De luchtzak op de Amerikaanse markten werd niet zozeer veroorzaakt door ‘Trump-onzekerheid’, maar door een ietwat filosofisch rapport van het voor velen onbekende Citrini Research. Het tekende een hypothetisch flash-forward terugkijk uit (standpunt 2028) over hoe een zichzelf voedende AI-dynamiek zowat alle facetten van het huidig economisch weefsel onderuit haalde. Kort gezegd, beschrijft het artikel hoe een om zich heen grijpende AI-spiraal enerzijds leidt tot enorme productiviteitswinsten maar tegelijk vele, vooral witte boord competenties (vooral in intermediërende beroepen) overneemt. Dat leidt op zich tot een deflatoire spiraal van oplopende werkloosheid en afnemende globale vraag. Alle vergelijkingen lopen mank, maar het artikel doet denken aan de Marxiaanse theorie hoe het kapitalisme (nu AI) uiteindelijk vastloopt in zijn eigen neerwaartse spiraal. Het artikel is en blijft een denkoefening waarbij ook de auteur zegt dat het vooral de alertheid voor het staartrisico van AI wil aanscherpen.
Enkele bedenkingen. De reactie gisteren suggereert dat de markt minstens even onzeker is over de (onvoorspelbare) gevolgen van AI-gerelateerde ontwikkelingen als over de capriolen in het Trump-beleid. We interpreteren: de ervaring van het laatste jaar suggereert dat die laatste, als het echt verkeerd loopt, relatief snel kunnen worden terugschroeft. Negatieve gevolgen op de vraag/arbeidsmarkt kunnen binnen het heersend economische kader ook nog altijd worden opgevangen door bestaande monetaire of fiscale mechanismen. Voor de AI-gerelateerde veranderingen, roept het Citrini-artikel alvast de vraag op of die klassieke beleidsrecepten hier werken. In dit verband suggereert het artikel dat QE en tijdelijke vraagstimulering zoals tijdens Covid waarschijnlijk geen antwoord bieden op de structurele AI-ontwrichting. We trappen een open deur in met de conclusie dat de markt nog veel ‘AI-schokjes’ te verwerken zal krijgen. Wat mogelijke ‘beleidsantwoorden’ betreft, kijken we uit naar indicaties vanuit de centrale banken of en in welke mate het hun reactiefunctie (bv. wijzigingen van wat ze zien als een neutrale rente) beïnvloedt.
S&P 500: een balans van onzekerheden.
