Het begin van het einde voor OPEC?
Emiraten verlaten het kartel
De Verenigde Arabische Emiraten namen gisteren een drastische beslissing. Vanaf 1 mei stappen ze na net geen 60 jaar uit OPEC en OPEC+. Het vertrek van de derde grootste olieproducent uit het kartel legt meteen een bom onder het verdere bestaan van de organisatie. Die verloor de laatste jaren al wat grip op de oliemarkt door de toename van onder meer Amerikaanse schalieolie, maar ook productie in landen als Canada, Brazilië of Guyana.
Er heerste al langer wrevel tussen de Emiraten en Saudi Arabië, de grootste producent en de facto leider van het kartel. Beiden beschikken over de meeste overtollige productiecapaciteit. Voor leider Saudi Arabië is het de manier bij uitstek om het globale olieaanbod kunstmatig relatief laag te houden en de olieprijs aan de iets hogere kant. Voor Abu Dhabi is het een doorn in het oog omdat ze relatief gezien het grootste deel van de productiebeperking slikken en tegelijk zien hoe andere, revolterende, OPEC-leden ofwel uitzonderingen krijgen ofwel de interne regels gewoon aan de laars lappen.
De oorlog in Iran was de spreekwoordelijke druppel. De meeste golfstaten probeerden politiek gezien vooral geen kamp te kiezen. De Emiraten kregen het, onder meer dankzij de geografische nabijheid, het zwaarste te verduren wat betreft Iraanse tegenaanvallen op lokale energie-infrastructuur. Waar de golfstaten de kop in het zand staken, zorgden de VS en zelfs Israël voor militaire steun. De oorlog is daarnaast nefast voor het imago van de VAE als oase van rust in de regio waarop het toeristische businessmodel is gestoeld en legt de kwetsbaarheid van dat andere verdienmodel, luchtvaart, bloot. Die gediversifieerde inkomsten hielpen de voorbije jaren met het opbouwen van stevige financiële buffers. Daardoor hebben de Emiraten in tegenstelling tot bijvoorbeeld Saudi Arabië een veel hogere weerbaarheid tegen lagere olieprijzen. Vanuit productieperspectief kunnen beiden winstgevend olie winnen aan $25 à $30 per vat. Vanuit fiscaal perspectief ligt/lag de lat voor Abu Dhabi rond $35 à $40. Voor het Koninkrijk is dat eerder $85 à $90.
Om de kas te spijzen kiezen de Emiraten de vlucht vooruit. Ze gaan voor marktaandeel. Behalve het benutten van de huidige infrastructuur staan ook nog uitbreidingsinvesteringen tegen 2030 gepland. De VAE beschikken al over een oliepijplijn over land richting de oostelijk gelegen raffinaderij en exporthub in Fujairah. Die ligt in de Golf van Oman in plaats van de Perzische Golf. Naar de toekomst toe is het van strategisch belang om te vermijden dat blokkades van de Straat van Hormuz de olie-export uit de VAE lam leggen.
In een dagperspectief lokte de beslissing een kortstondige terugval van de olieprijs uit. Omwille van de aanhoudende patstelling tussen de VS en Iran had die geen structurele impact. De prijs voor een vat Brent ruwe olie blijft boven $110.
Prijs voor vat Brent ruwe olie
