Zwitserlands’ AAA status blijft onbetwist…
… maar frank profiteert voorlopig nauwelijks van de Iran-crisis btitel
Zwitserland geniet nog steeds de hoogste AAA-kredietscore bij de drie grote kredietbeoordelaars. In principe blijft dat ook nog even zo. De ‘outlook’ is telkens stabiel. Fitch bevestigde op vrijdag de economische onderbouw van die topscore en dus ook van het veilige-havenstatus van de Zwitserse frank. Zwitserland heeft een sterke, gediversifieerde economie en zowat alle indicatoren - zowel economisch als inzake bestuurlijke degelijkheid - bevinden zich boven het gemiddeld voor de AAA-referentie. De overheidsschuld is bij de laagste onder de AAA-landen (naar schatting 23.8% eind 2025 en dat kan volgens Fitch nog dalen tot 21.9% in 2029). Het land heeft een structureel overschot op de lopende rekening van de betalingsbalans (8.1% in 2025) en daardoor ook een gigantische netto externe financieringspositie van naar schatting 114% van het bbp (2026-27). Ook dat is een van de hoogste ter wereld. Kortom alle troeven om een status als veilige-havenmunt te onderbouwen. Tot hier het algemene, langetermijnbeeld.
Even naar de realiteit van de crisis in het Midden-Oosten. Aan de vooravond van het conflict, eind februari, noteerde de EUR/CHF-combinatie aan 0.9125, op een zucht van de historische top tegen de euro (uitgezonderd volatiliteit na de ontkoppeling van de frank begin 2015). In de eerste dagen van de crisis versterkte de frank even beneden de kaap van 0.90. Sinds midden maart verloor de Zwitserse munt echter momentum. Aan EUR/CHF 0.92 noteert de frank zelfs nu iets zwakker tegen de euro dan eind februari.
De verklaring? Vooreerst speelt het economisch profiel van Zwitserland. Zoals andere Europese landen, is ze in grote mate energie-afhankelijk. Het maakt het veilige-havenprofiel van de frank minder evident vergelen met de Amerikaanse dollar of munten van andere landen met een sterk algemeen profiel en beter energieprofiel (vb. Noorwegen, Australië). De veilige-havencredentials van de frank komen vaak beter tot uiting in een context van intra-EMU spanning, wat tot nu geen topic is voor markten. Daarnaast lopen de renteverschillen tussen de frank en de meeste andere munten (dollar, euro) op. Zelfs al zijn hogere rentes in de huidige context in belangrijke mate risicopremies, dan nog temperen ze mogelijk de aantrekkelijkheid van de frank. Zelfs in een context van algemeen hogere inflatie, blijft de druk op de Zwitserse centrale Bank (SNB) om de rente te verhogen veel minder uitgesproeken dan bij andere centrale bankiers gezien het lage startpunt voor inflatie (0.6% in feb). De algemeen fors hogere rentes zijn in dit verband mogelijk ook een reden voor de mindere prestatie van goud. Tenslotte waarschuwde de Zwitserse centrale bank krachtig, zowel op de beleidsvergadering van 19 maart als daarna, dat ze meer dan ooit bereid is om in te grijpen via FX-interventies om een ongewenste verdere versterking van de frank te voorkomen. In de mate dat hogere energieprijzen ook de ruilvoet van Zwitserland negatief beïnvloeden en kunnen leiden tot hogere ingevoerde inflatie, is een relatief sterke, maar stabiele frank niet eens zo ongunstig voor het land.
De ontwikkelingen van de voorbije maand (negatieve impact ook voor de Zwitserse economie, renteverschil in het nadeel van de frank en krachtige dreiging met interventies) suggereren dat versterking van de frank beneden EUR/CHF 0.90 in de huidige context minder evident is dan men a priori zou verwachten in een algemene risicocrisis zoals die zich nu ontwikkelt.
EUR/CHF: voorlopig geen uitgesproken veilige havenstromen richting de frank.
