Rentemarkt waarschuwt de centrale banken

Niet de Verenigde Staten maar wel Jemen en Iran escaleerden afgelopen weekend het conflict in het Midden-Oosten. Niet dat de Trump-administratie helemaal vrijuit gaat met het zinspelen op grondtroepen voor de inbeslagname van het Iraans uranium en/of inname van het “verboden eiland” Kharg. Dat is het kloppend hart van de Iraanse olie-industrie. Maar voorlopig blijft het bij speculatie.

Houthi’s in Jemen gingen dit weekend over tot effectieve actie. De Iran-gezinde rebellengroep mengt zich in de strijd met hernieuwde aanvallen op Israël. Dat deed het van eind 2023 tot oktober 2025 ook, bij het uitbreken van de oorlog in Gaza. Het vijf maand oude vredesbestand dat onder leiding van president Trump tot stand kwam, is nu aan flarden geschoten. Tijdens dat interbellum normaliseerde de door twee jaar Houthi-dreiging getekende scheepvaart eigenlijk nooit helemaal (hou dit vooral in het achterhoofd als het huidige conflict morgen zou eindigen). De route die het Europese vasteland verbindt met het Midden-Oosten en Azië via het Suezkanaal, de Rode Zee en vervolgens de straat van Bab-al-Mandab is nochtans een van de drukst bevaren. Herinnert u zich nog de quasi-onmiddellijke gevolgen van het containerschip Ever Given die het Suezkanaal voor slechts zes dagen blokkeerde? De Houthi-betrokkenheid creëert een bijkomende aanbodschok. Iran schoot dan weer met scherp op aluminiumproductiesites in Abu Dhabi en Bahrein. Het is na staal het meest industrieel gebruikte metaal in bijzonder uitgebreide toepassingen. De prijs dikt vandaag meerdere procenten aan en is op weg om het record van 2022 te breken. Het lijstje aan bedreigde grondstoffen wordt ongemakkelijk lang: aardgas, kunstmeststoffen (met uitlopers zoals bv. suiker en graan), helium (belangrijk voor o.a. chips), industriële metalen en uiteraard olie. Ruwe Brent klimt naar nieuwe meerjarige toppen in de buurt van $115 per vat.

De rentemarkten zenden belangrijke signalen uit. Aanvankelijk vlamde vooral het korte eind van de curve hoger. Het weerspiegelt de marktverwachtingen voor renteverhogingen door centrale banken in het Verenigd Koninkrijk, de eurozone en in voorlopig nog zeer beperkte mate de Verenigde Staten. Investeerders kijken door de negatieve gevolgen van de aanbodschok op de economie. Het is een kwestie van geloofwaardigheid: jaren van onderschatting en minimalisering van inflatie kostte centrale banken heel wat zorgvuldig opgebouwd krediet.

Ze kunnen zich eenzelfde fout niet veroorloven. De markt maakt dat duidelijk met rentestijgingen op steeds langere looptijden. Het zijn risicopremies, zeg maar buffers voor een onzekere toekomst onder meer op vlak van inflatie. Laten ze na om al dan niet preventief op te treden tegen de onvermijdelijke inflatieopstoot, dan dreigt een ontsporing van het lange eind van de curve via oplopende risicopremies en inflatieverwachtingen. Nu al vertaalt de hogere actuele inflatie zich in stijgende verwachtingen voor de middellange termijn. Een Europese maatstaf die het marktdenken rond inflatie capteert over een periode van twee jaar binnen twee jaar sloot eind vorige week voor het eerst sinds de inflatieopstoot van 2022-2023 op de kaap van 3%. Het is een duidelijke waarschuwing aan het adres van de centrale banken.