Gorton & Denton doen Starmer duizelen
oeveel tegenslagen kan een premier eigenlijk overleven? Sinds de eclatante verkiezingsoverwinning van juli 2024 kwam de Brits eerste minister Keir Starmer nog maar zelden positief in het nieuws. Interne rebellie, dure flipflops in het beleid en de grootste belastingverhoging in dertig jaar. Het oordeel van de Britten is vernietigend: in een recente peiling vindt 73% dat Starmer het er belabberd vanaf brengt. Bij de Mandelson-gate van eerder dit jaar rolden koppen van enkele hoge piefen, maar niet de zijne. Speciale verkiezingen gisteren delen een nieuwe mokerslag uit. In de hoek van de boksring staat Starmer, duizelend, maar voorlopig nog op twee benen. Zijn opponent, in de vorm van lokale verkiezingen in mei, maakt zich klaar voor de genadeslag.
Gorton and Denton, zo heet de meest recente domper voor Starmer. In dit kiesdistrict stond het parlementszitje tot eind vorige maand op naam van Andrew Gwynne. Gwynne is net zoals al zijn voorgangers van de laatste 90 jaar (+) lid van de Labour-partij. Zijn ontslag eind januari gaf aanleiding tot de speciale verkiezingen gisteren. De race om de zetel was in feite een populariteitstest voor Labour en Keir Starmer in het bijzonder. Het resultaat was niet alleen een afgang, het was het slechtst mogelijke scenario voor Labour: het zijn de Groenen die de zetel afsnoepen. Buurtloodgieter Hannah Spencer overtuigde 40.7% van de kiezers. De uitslag kwam zelfs niet in de buurt van wat peilingen voorspelden als een uiterst spannende strijd. Ze haalt het met een ruime voorsprong van Reform UK (28.7%) – de rechtste partij van Nigel Farage. Labour komt met 25.4% op een beschamende derde plek.
De dynamiek in het parlement verandert uiteraard niet. Labour bezit nog altijd een ruime meerderheid van 400+ in het 650-koppige House of Commons. Maar de symbolische klap is groot. Na gisteren vecht Labour een oorlog op twee fronten. Die aan de rechterzijde met de Conservatieven en vooral met Nigel Farage is niet nieuw. Maar nu wordt Labour geconfronteerd met kannibalisme op links, op eigen terrein.
De speciale verkiezingen gisteren waren de eerste electorale test voor Zack Polanski. Hij nam in september vorig jaar het roer over als voorzitter van de Groenen. Sindsdien doet de partij het ook aanzienlijk beter in de peilingen. De overwinning gisteren is een stevige opsteker en versterkt het politiek momentum van de partij in de aanloop naar belangrijke verkiezingen op 7 mei. De kiezer schudt dan de kaarten in parlementsverkiezingen in Schotland en Wales én lokale verkiezingen verspreid over Engeland. Het wordt het ultieme moment voor de kat met negen levens. Tot nog toe weerstond Starmer de druk (er waren zelfs geruchten van een coup) om af te treden. Een nieuwe oplawaai in geval van tegenvallende verkiezingsresultaten à la Gorton and Denton wordt misschien wel de crisis te veel.
Maar 2,5 maanden tot aan 7 mei is zowel in de politiek als voor financiële markten nog een eeuwigheid. Het Britse pond verteert deze nieuwe dosis politieke onzekerheid vandaag daarom relatief goed. EUR/GBP legt de jaartoppen in de buurt van 0.875 het vuur aan de schenen maar voorlopig zonder technische implicaties. Het is slechts een kwestie van wanneer. De ontwikkelingen in Downing Street 10 kunnen dat proces versnellen. In geval van een breuk hoger opent zich een weg richting 0.8769, met de 2025-top van 0.8865 als volgende referentie.
EUR/GBP: pond verteert Labour-nederlaag goed maar politieke onzekerheid sluimert