Europese gasprijs op weg naar nieuwe meerjarige top
Amerikaanse en Iraanse wapens kletteren opnieuw
Het conflict in het Midden-Oosten laat zich best omschrijven als oog-om-oog, tand-om-tand. Afgelopen weekend schoot de VS met scherp op drie Iraanse olietankers. De strategie is duidelijk: Iran in een economische wurggreep houden om het tot overgave te dwingen. Voorlopig geeft het land niet thuis. Integendeel: het beantwoordt elke Amerikaanse treffer met een tegenaanval. Dat was deze keer niet anders.
Het is de meest recente ontwikkeling in wat de laatste weken een hernieuwde militaire escalatie van het conflict is. Een diplomatieke oplossing ligt verder weg dan ooit en de heropening van de Straat van Hormuz dus ook. Het aanbod van olie herleidt zich tot een fractie van wat voorheen door die zee-engte passeerde. Dat geldt des te meer voor de afgeleide producten zoals diesel, kerosine en benzine. De capaciteit van raffinaderijen in de regio (én Rusland!) verminderde drastisch omwille van geheel of gedeeltelijke vernieling. Sinds begin augustus trok een vat ruwe Brentolie van +/- $80 per vat naar $97 vanmorgen. Dat is nog een eind verwijderd van de piek eind april in de buurt van $120. Toch is een Europese referentie voor diesel bijvoorbeeld slechts 6% verwijderd van die top. In normale tijden is die dieselpremie t.o.v. ruwe olie veel nauwer.
De Europese gasprijs (Nederlandse TTF) is dankzij de meest recente escalatie op weg naar nieuwe meerjarige toppen. Waar de olietoevoer deels herleid wordt via pijpleidingen, zijn voor gas veel minder alternatieve exportroutes beschikbaar. Pijplijnen voor gastransport zijn beperkt in schaal en bedoeld voor lokale consumptie – niet voor de wereldmarkt. De vloeibare variant wordt normaal gezien via grote tankers door de nu gesloten Hormuzstraat verscheept. Daar komt bij dat ‘s werelds grootste exporteur, Qatar, de productie noodgedwongen stillegde of drastisch verminderde. Het verlengde onlangs zo’n zogeheten force majeure tot begin november. Overgiet het geheel met uitzonderlijk lage Europese gasvoorraden op een moment waarop die traditioneel net worden aangevuld, en je hebt de perfecte storm.
Energieprijzen, genormaliseerd