De Japanse yen herrijst

De Japanse yen kiest deze week voor de vlucht vooruit. De munt is veruit de sterkst presterende ten opzichte van zijn belangrijkste collega’s. USD/JPY gleed uit van de 160-grens bij aanvang van de week tot even beneden 156. EUR/JPY noteerde maandag nog aan 185. Gisteren kwam de combinatie in de buurt van 180.

Het was misschien niet echt zijn bedoeling, maar de Japanse monetaire beleidsmaker Takata trok de kettingreactie wel op gang. Het Bank of Japan raadslid stelt de manier waarop de centrale bank het monetair beleid normaliseert ter discussie. Momenteel gebeurt dat in stapjes van 25 bpn aan een halfjaarlijks slakkentempo. Voor Takata behoort 50 bpn (of meer) en/of een kwartaalritme (of sneller) tot de opties. De man staat te boek als een monetaire havik voor wie opwaartse inflatierisico’s domineren over de neerwaartse risico’s voor de groei. Zijn opmerkingen verbazen in dat verband dus niet. Maar ze zijn niet bij de haren gegrepen. De gretigheid waarmee de markt zich aligneerde op Takata bewijst dat. Inflatiecijfers, zeker de overkoepelende, zijn al enige tijd neerwaarts vertekend door allerlei dikwijls energie-gerelateerde overheidssteun. Maar de onderliggende trend toont dat de 2%-doelstelling eigenlijk al lang bereikt is. Aanhoudend dure energie, een krappe arbeidsmarkt die dat vertaalt in loontoename en premier Takaichi’s groei-ondersteunend begrotingsbeleid versterken die opwaartse prijsdruk alleen maar. De Bank of Japan draagt de herinnering van decennialange deflatie mee. Het verklaart de slome reactiefunctie en daarmee de zwakke yen. Maar de tijden zijn veranderd, aldus Takata.

De Bank of Japan komt samen op 18 september. Dat ze de rente (1%) verhoogt is ondertussen zeker. Volgens bronnen neigt Tokio naar de klassieke 25 bpn. Maar de verwachting is dat de BoJ een versnelling hoger zal schakelen, van halfjaarlijks naar minstens op kwartaalbasis. De markt dicht het scenario op dit moment 80% kans toe. Het vooruitzicht op snellere beleidsnormalisatie zet de zogenaamde carry-trade op losse schroeven. Daarin ontlenen beleggers een laagrentende munt, zoals JPY, om die vervolgens in hoogrenderende, stabiele en liefst nog appreciërende munten zoals de USD te investeren. Het handeltje wordt een pak minder interessant wanneer Japanse (kortetermijn) rentes ineens sterk oplopen en de hele slinger de andere kant uitzwaait. Op basis van de geldmarktverwachtingen, bedraagt de Japanse beleidsrente midden volgend jaar 2% - een tegen dan 24-jarig record.

Takata was de aanleiding voor JPY-sterkte. Angst deed de rest. USD/JPY 160 is een psychologisch belangrijk niveau. Japanse autoriteiten grepen in het recente verleden in op de markt wanneer de yen voorbij dat niveau verzwakte. Wanneer die kaap deze week opnieuw in het vizier kwam, sloeg paranoia toe. Het gonsde van tot nog toe onbevestigde geruchten over een mogelijke tussenkomst. De vorige, met de VS gecoördineerde, interventie was nog maar een goeie maand geleden. Dat de valversnelling van USD/JPY tijdens Amerikaanse handelsuren optrad, werkte als een rode lap.

Het recent JPY-sentiment is constructief maar enkel houdbaar indien de Bank of Japan eindelijk doorpakt op inflatie. Dan lonken een sterkere Japanse munt en hogere rentes. Als dat gepaard gaat met kapitaalstromen die zich opnieuw richting het Japanse binnenland verleggen, strekken de gevolgen zich mogelijk tot ver daarbuiten.