Takaichi boekt monsterzege
De gok van de uiterst populaire Japans premier Takaichi (voor de geïnteresseerden uitgesproken als Ta-ka-i-chi) pakt goed uit. Uitzonderlijk goed zelfs. Haar Liberale Democratische Partij (LDP) scoort in de vervroegde verkiezingen van gisteren niets minder dan een historische overwinning. Van de 465 zitjes in de machtige Kamer van Volksvertegenwoordigers (Lagerhuis) gaan er 316 naar de LDP. Een ruime tweederdemeerderheid en een nieuw record, niet alleen voor de partij zelf maar ook voor de Kamer in het algemeen.
De Japanse kiezer geeft premier Takaichi feitelijk carte blanche. De Japanse stelde een stimulerend (fiscaal) beleid in het vooruitzicht. Dat kan ze nu zonder compromissen met eventuele coalitiepartners voeren. Tegelijk zijn Takaichi en de LDP dankzij de ruime overwinning zo goed als immuun voor druk vanuit de oppositie. De 180°-bocht in het debat over de belastingverlaging op voeding (8%) in de aanloop naar de verkiezingen is typerend. LDP was aanvankelijk tegen de maatregel maar ging eind januari dan toch overstag. Ze kon moeilijk anders nadat zo goed als elke andere partij dat aan de kiezer beloofde. De kostprijs van de maatregel wordt geschat op jaarlijks JPY 5000 miljard (een slordige EUR 27 miljard). Ondertussen verduidelijkte de minister van financiën dat de maatregel wordt beperkt in de tijd (twee jaar, tot aan de volgende verkiezingen, dus).
Dankzij – en niet ondanks – het ruime mandaat nemen de Japanse financiële markten de verkiezingen goed op. Het is net omdat de LDP niet in semipermanente verkiezingsmodus moet handelen dat ze misschien meer fiscale verantwoordelijkheid neemt dan aanvankelijk gevreesd. De Japanse LDP-beleidsmakers waren er zelf toch niet 100% gerust in, getuige de sussende taal van onder andere de leidster zelf kort na de uitslag. De belangrijkste marktbarometer over de staat van publieke financiën wijzen in elk geval op windstilte. Rentes van overheidsobligaties op ultralange looptijden, zoals 30 en 40 jaar, zijn via oplopende (krediet)risicopremies het meest gevoelig aan alles wat met overheidsfinanciën te maken heeft. De zeer beperkte dagbeweging vanmorgen in beide wijst op een goedkeurende knikje. Rentes op looptijden tot en met 10 jaar klimmen dan weer wel enkele basispunten. Het is zowel anticipatie op een ondersteunend beleid dat de Japanse groei kan opkrikken als op de centrale bank (Bank of Japan, BoJ) die de beleidsrente eerder vroeger dan later zal moeten verhogen. De tweejaarsrente, een proxy voor die toekomstige beleidsrente, zette niet toevallig vanmorgen een nieuw dertigjarig hoogtepunt neer.
Takaichi en haar ploeg krijgt van de markt het voordeel van de twijfel. Maar de rust op het zeer lange eind van de curve voelt kwetsbaar aan, te meer omdat dat ook het geval is voor de andere kernregio’s. De EU overweegt bv. om de gezamenlijke enveloppe (SAFE) voor defensie-uitgaven stevig op te trekken. We kijken uit naar de uitkomst van de informele bijeenkomst op donderdag. In het VK is de positie van premier Starmer na het ontslag van zijn stafchef gisteren stillaan onhoudbaar. Wat als zijn potentiële opvolger het fiscaal allemaal iets minder nauw neemt? Britse langetermijn rentes kregen vorige week al rillingen over de rug. En in de Verenigde Staten schrikte het lange eind van de curve vanmorgen over berichten dat de Chinese regulator financiële instellingen restricties oplegt in het aankopen van Treasuries.
Japanse 30-jarige rente: rust op lange eind van de curve na historische LDP-verkiezingsoverwinning