Tesla, eenvoudig uitgelegd

Eerder deze zomer publiceerde een grote investeringsbank onderzoek waarin Tesla werd gewaardeerd op $475 per aandeel. Enkele weken later publiceerde een ander onderzoek dat het op $130 waardeerde. Zelfde bedrijf. Dezelfde openbaar beschikbare informatie. Een verschil van ongeveer 70%.  Die kloof is geen slordigheid, maar net het hele verhaal. Tesla is immers niet één bedrijf. Het zijn er vier. 

Dit is het deel dat de rekeningen betaalt. Tesla verkocht vorig jaar ongeveer 1,6 miljoen voertuigen en genereert ongeveer 70% van zijn huidige omzet uit auto's. Het is een echte, grote, wereldwijd belangrijke fabrikant — en steeds meer een gewone fabrikant. De omzet van voertuigen is al twee jaar stabiel tot dalend geweest. Elke grote autofabrikant verkoopt nu elektrische voertuigen, Chinese fabrikanten verkopen ze zeer goedkoop, en de VS schaften hun belastingvoordeel van 7.500 dollar voor elektrische voertuigen af, wat de Amerikaanse EV-verkoop sterk deed dalen. Tesla's winstmarge op elke auto, ooit de jaloezie van de industrie, ligt nu in dezelfde buurt als die van iedereen. 

Dit is het deel dat de rekeningen betaalt. Tesla verkocht vorig jaar ongeveer 1,6 miljoen voertuigen en genereert ongeveer 70% van zijn huidige omzet uit auto's. Het is een echte, grote, wereldwijd belangrijke fabrikant — en steeds meer een gewone fabrikant. De omzet van voertuigen is al twee jaar stabiel tot dalend geweest. Elke grote autofabrikant verkoopt nu elektrische voertuigen, Chinese fabrikanten verkopen ze zeer goedkoop, en de VS schaften hun belastingvoordeel van 7.500 dollar voor elektrische voertuigen af, wat de Amerikaanse EV-verkoop sterk deed dalen. Tesla's winstmarge op elke auto, ooit de jaloezie van de industrie, ligt nu in dezelfde buurt als die van iedereen. 

Veel minder besproken, en eigenlijk best goed. Tesla bouwt enorme batterijen — denk aan zeecontainers, geen telefoonbatterijen — die elektriciteit opslaan voor elektriciteitsnetten en, in toenemende mate, voor AI-datacenters. Datacenters zijn ongewoon dorstig en ongewoon scherp in hun energievraag, en batterijen kunnen dat beter aan dan gascentrales. Deze sector groeit snel. Ook wordt het steeds drukker, vooral met Chinese concurrenten zoals CATL, en Tesla heeft zijn verwachte winstgevendheid naar beneden gestuurd, niet omhoog. 

Tesla wil dat je auto zichzelf kan rijden, vreemden oppikt en geld verdient terwijl je slaapt. Zelfrijdende taxi's bestaan tegenwoordig echt — Tesla heeft een kleine vloot in Texas, en Google's Waymo heeft een aanzienlijk grotere vloot in meer dan tien Amerikaanse steden. Het moeilijke deel is niet langer echt de technologie. Het is de regelgever. Elke stad, elke staat, beslist zelf, en een enkel ernstig ongeluk kan een bedrijf jaren terugwerpen. Tesla's aanpak is ook anders dan die van iedereen: alleen camera's, geen lasersensoren. Goedkoper, als het werkt. Een zeer dure herontwerp, als toezichthouders besluiten dat het niet genoeg is. 

Tesla bouwt een humanoïde robot genaamd Optimus, bedoeld om repetitief fysiek werk te doen. Hij genereert momenteel vrijwel geen inkomsten. Niemand, ergens, heeft ooit een lopende, grijpende robot op autofabriekschaal gebouwd, en het leveranciersnetwerk om dat te doen bestaat nog niet. 

Hier is de ongemakkelijke rekenkunde. Bedrijven 3 en 4 — de robotaxi en de robot — leveren Tesla tegenwoordig bijna niets op. Toch zijn ze volgens de meeste professionele schattingen goed voor ergens tussen de 66% en 75% van wat het bedrijf momenteel waard wordt geacht. Tesla's aandelenkoers is in essentie geen oordeel over auto's, maar wel een oordeel over hoe waarschijnlijk het is dat twee dingen zijn die nog niet zijn gebeurd. 

Ondertussen financieren de bedrijven die wel geld verdienen de weddenschap. Tesla geeft dit jaar meer dan 25 miljard dollar uit, met nog meer in het vooruitzicht, en heeft de mogelijkheid geregeld om tot 30 miljard dollar te lenen. Voor het eerst in jaren verbrandt het geld in plaats van het te genereren. 

Dit is wat Tesla echt moeilijk maakt in plaats van alleen controversieel. Optimisme en pessimisme hierover zijn geen meningsverschillen over de feiten. Het zijn meningsverschillen over waarschijnlijkheid — en redelijke, goed geïnformeerde mensen belanden op heel andere plekken. 

Als men geïnteresseerd is in Tesla als investeringsmogelijkheid, is er niets mis mee om te betalen voor mogelijkheden, potentieel en de visie van Elon Musk. Maar het is goed om te weten dat dat wel degelijk is wat je doet.