Agentic betaling in handel

Sinds een kleine maand is het live: ChatGPT-gebruikers in de VS konden kerstcadeaus rechtstreeks aankopen doen op Etsy via hun klassieke chatinterface. Shopify-handelaren zullen binnenkort aansluiten, gevolgd door Walmart. Spannend, zonder meer, maar wel nog steeds ver verwijderd van de belofte van “Agentic Commerce”. Onder die vlag kunnen autonoom handelende AI-agenten transacties doen volgens complexe gebruikersinstructies. Denk bijvoorbeeld aan het zelfstandig boeken van volgende grote familievakantie.

De huidige Instant Checkout in ChatGPT staat alleen transacties toe waarbij klanten effectief ingelogd en actief zijn; het kan slechts één item doen en tegelijk bij één handelaar winkelen. De hele sector werkt echter hard om ervoor te zorgen dat Agentic Commerce een veel grotere belofte nakomt van volledig autonome agenten die geavanceerde taken uitvoeren bij diverse handelaren. Hoog tijd, dus, om de huidige stand van zaken te verkennen inzake Agentic Payments, de uitdagingen waarmee belanghebbenden te maken hebben én de mogelijke impact op betalingsbedrijven onder onze dekking.

U begreep waarschijnlijk “Agentic AI” en “Agentic commerce”, maar wat zijn “Agentic payments”? Dat zijn financiële transacties die autonoom worden geïnitieerd en uitgevoerd door een AI-agent namens een consument (dus zonder menselijke tussenkomst). Maar échte agentische betalingen bestaan nog niet. Wat we vandaag wél zien, zijn AI-ondersteunde betalingen, waarbij menselijke betrokkenheid nog steeds vereist is om het proces af te ronden. Een AI-agent kan bijvoorbeeld productinformatie verzamelen, artikelen aan een winkelwagen toevoegen en de kassagegevens vooraf invullen, maar de consument moet de betaling handmatig voltooien.

De eerste AI-ondersteunde betaaloplossingen verschenen in 2024 met de antwoordengine van Perplexity. In september 2025 introduceerde OpenAI vergelijkbare functionaliteit in ChatGPT voor Amerikaanse gebruikers. De adoptie is snel gegroeid: ongeveer 10% van de Amerikaanse online shoppers heeft gebruikgemaakt van ChatGPT's Instant Checkout of Perplexity's Buy with Pro. Dit sluit aan bij een bredere trend: in de afgelopen twee tot drie jaar evolueerde het gebruik van 0% naar 33%. Het gaat hier om volwassenen die een AI-agent gebruiken om producten te vinden en te vergelijken.

Agentische betalingen staan op de roadmap voor bijna elke grote speler in het e-commerce ecosysteem. Antwoordmachines, betalingsverwerkers en netwerkbedrijven investeren allemaal zwaar in infrastructuur, dus wat houdt het tegen? Agentische betalingen dagen de kernprincipes van ons gevestigde online betalingsverwerkingssysteem uit - authenticatie en autorisatie. Hoe zorg ik ervoor dat dit een legitieme bot is? Hoe zorg je ervoor dat de aankopen van de agent overeenkomen met de instructies van de gebruiker? Hoe bouw je vertrouwen op in de hele betalingsketen om de autorisatie van legitieme transacties mogelijk te maken? Wat met aansprakelijkheid wanneer transacties misgaan? Hoe om te gaan met geschillen en terugboekingen?...

Belangrijke belanghebbenden komen met betalingsprotocollen om de meeste van deze problemen aan te pakken: Visa introduceerde het Visa Trusted Agent-protocol, Mastercard introduceerde Mastercard Agent Pay, Google deelde zijn Agent Payments Protocol en tenslotte deelden OpenAI en Stripe hun Agentic Commerce Protocol, die allemaal tot doel hebben nieuwe open standaarden te creëren waarmee AI-agenten transacties veilig kunnen uitvoeren. 

We besparen u de (bijzonder complexe) technische details van deze protocollen en concluderen dat er, net als in de vroege dagen van het internet, momenteel veel wordt geëxperimenteerd. We verwachten voortdurende ontwikkeling en verfijning van deze protocollen totdat kritieke problemen zoals authenticatie en autorisatie zijn opgelost. Pas dan zullen consumenten en handelaren vertrouwen hebben om agentische betalingen op grote schaal te adopteren.

Visa & Mastercard
Beide spelers zijn vandaag koplopers op het gebied van agentische betalingen. Beide hebben in 2025 aparte, maar samenwerkende, kaders gelanceerd om veilige betalingen door AI-agenten te faciliteren. Potentieel versnelde groei van e-commerce is doorgaans goed voor de netwerken - meer marktaandeel en meer toegevoegde waarde (VAS). Tegenwoordig maakt de VAS-omzet, gegenereerd door identiteitsverificatie, fraudepreventie, marketinginzichten enzovoort, al 30% tot 40% uit voor beide betaalbedrijven. 

Hoewel er bepaalde protocollen zijn die uiteindelijk de rol van netwerken kunnen verwateren, wordt aangenomen dat Visa en Mastercard waarschijnlijk de controle over governance/standaarden zullen behouden. Het is ook mogelijk dat we een versnelde groei van transacties zien doordat mandjes worden verdeeld over verschillende handelaren, terwijl agenten producten en deals optimaliseren, wat leidt tot hogere volumes.

PayPal
OpenAI en PayPal hebben op 28 oktober al aangekondigd dat PayPal Branded Checkout beschikbaar zal zijn in OpenAI's Instant Checkout. Dit is een belangrijke stap voor PayPal na jaren van marktaandeel in de kernactiviteiten van Branded Checkout. Men denkt dat het partnerschap PayPal kan helpen om opnieuw contact te maken met zijn gebruikersbestand. Bovendien is het merk PayPal nog steeds diep verbonden met vertrouwen en beveiliging en sommige gebruikers kunnen in de verleiding komen om PayPal te kiezen in een relatief nieuw en ongetest kanaal zoals agentic commerce.

Adyen
Hoewel Adyen wordt gezien als achterlopend op de Amerikaanse concurrenten in agentische start, denken wij dat de situatie snel kan veranderen. De belangrijkste voordelen van Adyen, een enkel en relatief nieuw platform en een vooruitstrevende technologie, kunnen de integratie met de protocollen van Open AI soepel ondersteunen. In bredere zin, voor Adyens belangrijkste concurrenten in Europa, de gevestigde spelers zoals Global Payment en Worldline, zullen zij waarschijnlijk uitdagingen ondervinden bij het aanpassen van hun technologie aan agentic payment, wat een groot aantal IT-transformatieprogramma's vereist.

Wanneer boekt jouw AI-agent die familievakantie zonder jouw input? Hoewel de onderliggende technologie zich snel ontwikkelt, is het een geleidelijke evolutie en verwachten we binnenkort geleidelijke adoptie en pilotresultaten. De brede impact wordt de komende jaren verwacht, ben je enthousiast? We blijven positief over betalingsbedrijven, vooral degenen die agentische betalingstechnologie kunnen omarmen. En daaronder vallen natuurlijk ook Visa, Mastercard, PayPal en Adyen.