Duits pokerspel kan beginnen

Marktrapport

De SPD van Olaf Scholz is de grootste fractie geworden in het Duitse federale parlement bij de verkiezingen van gisteren. Dit brengt echter nog geen duidelijkheid over wie bondskanselier zal worden, en met welke coalitie. De verkiezingen betekenen wel een structurele breuk in het Duitse partijenlandschap, weg van een systeem met twee grote volkspartijen (CDU/CSU en SPD) en enkele kleinere partijen, naar een systeem met een viertal middelgrote partijen (inclusief de groenen en de liberalen). Dat betekent dat voor het eerst allicht een coalitie zal worden gevormd door drie verschillende politieke families. Bij gevolg zijn verschillende coalities mogelijk en ligt de samenstelling van de nieuwe Duitse regering ook na de verkiezingen nog niet vast.    

De verkiezingsuitslag heeft wel op enkele punten duidelijkheid gebracht. Ten eerste is een linkse coalitie van de SPD, de groenen en Die Linke geen optie. Dat verzwakt de onderhandelingspositie van de SPD tijdens de gesprekken met de liberalen. Aangezien bovendien niemand met het extreemrechtse AfD wil praten, betekent dit dat de nieuwe regering hoe dan ook vanuit het politieke centrum zal worden gevormd. Dat is belangrijk voor de politieke stabiliteit en als signaal naar Europa.

Welke coalities zijn mogelijk ?

Politiek gezien zijn er nu zijn drie coalitievarianten mogelijk. De eerste is de voortzetting van de huidige ‘Grote Coalitie’ van CDU/CSU en SPD, ditmaal onder leiding van de SPD. Hiervoor is er echter bij geen van beide partners enige appetijt, zeker niet bij de CDU/CSU, die dan juniorpartner zou worden. Maar als noodoplossing kan het ook niet worden uitgesloten. De drempel voor nieuwe verkiezingen ligt in het Duitse kiesrecht hoog.

De twee mogelijke andere varianten vertrekken vanuit de as van de groenen en de liberalen. Zij zijn de ‘kingmakers’ van de volgende regering. Zondagavond werd snel duidelijk dat beide partijen eerst samen gaan praten om tot een politiek compromis te komen over hun sterk uiteenlopende visies op vooral budgettair en klimaatbeleid. Eens zo’n compromis er is, kan die politieke as dan bepalen of ze dat compromis het best met de CDU/CSU, dan wel met de SPD kan realiseren. Dit scenario is een herhaling van een identiek scenario na de deelstaatverkiezingen in Sleeswijk-Holstein in 2017.

Lange regeringsvorming

De regeringsvorming zal langer dan normaal duren. Als we rekening houden met de noodoplossing van een Grote Coalitie, kan geen enkele van de vier onderhandelende partijen zeker zijn van regeringsdeelname. Het feit dat de volgende regering hoe dan ook een centrumcoalitie zal zijn, leidt tot een hoge mate van continuïteit in het budgettair en Europees beleid, als gevolg van de regeringsdeelname van de liberalen en/of de CDU/CSU. Bovendien is de felbesproken ‘Schuldenbremse’ in de grondwet opgenomen en is er in geen geval een tweederdemeerderheid om die te wijzigen.

Het gefragmenteerde partijenlandschap betekent ook dat de macht van de Duitse kanselier beperkter wordt. Het maakt dus niet zoveel uit wie kanselier wordt, op één punt na. Scholz staat bekend als een fervent pro-Europeaan, die als minister van financiën de uitgifte van EU-obligaties toejuichte en daarin een precedent voor de toekomst ziet. Maar ook hij zou als kanselier rekening moeten houden met de meer sceptische houding van de liberalen hierover.   

Dieter Guffens, Senior Economist KBC Group

Disclaimer:

Dit document is opgesteld door de KBC Economics - Markets desk en is niet opgesteld door de afdeling Research.  De desk bestaat uit Mathias Van der Jeugt, Peter Wuyts en Mathias Janssens, analisten bij KBC Bank N.V., die gereguleerd wordt door de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA). Deze marktadviezen zijn het resultaat van een kwalitatieve analyse, waarin ruimte is voor ervaringen uit het verleden en persoonlijke beoordelingen. De standpunten zijn gebaseerd op de huidige marktomstandigheden en kunnen elk moment veranderen. De meest prominente input komt van publiek beschikbare gegevens, financieel nieuws, economisch en monetair beleid en courante technische analyses. De KBC Economics - Markets desk heeft redelijke inspanningen geleverd om deze informatie te verkrijgen uit bronnen die zij betrouwbaar acht, maar de inhoud van dit document is opgesteld zonder dat er een inhoudelijke analyse is gemaakt van deze bronnen. Er is niet beoordeeld of deze inzichten al dan niet geschikt zijn voor een bepaalde belegger. De meningen zijn onze huidige meningen op de datum die op dit materiaal staat en kunnen tegengesteld zijn aan eerdere aanbevelingen als gevolg van veranderde marktomstandigheden. De auteurs staan niet in voor de nauwkeurigheid, volledigheid of waarde (commerciële of andere) van dit document. Evenmin zijn de auteurs aansprakelijk jegens degenen die dit overzicht ontvangen voor de inhoud ervan of voor enig verlies of schade (hetzij uit onrechtmatige daad (inclusief nalatigheid), contractbreuk, schending van wettelijke of andere verplichtingen ) als gevolg van enig handelen of nalaten op basis van deze inhoud, evenmin voor enige vordering  tegen de auteurs met betrekking tot de inhoud van of de informatie in dit document. Eventuele meningen die hierin worden geuit, weerspiegelen het oordeel ten tijde van het opstellen van het overzicht en kunnen zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. Gezien de aard van dit advies (gekoppeld aan valuta en rente) is het advies over het algemeen niet specifiek van aard.   Als zodanig is er geen verwijzing naar enig corporate finance contract en als zodanig is er geen 12 maanden overzicht op basis van de verschillende adviezen. Dit document is slechts geldig gedurende een zeer beperkte periode, als gevolg van de snel veranderende marktomstandigheden.

Gerelateerde publicaties

Back to normal

Back to normal

Geen stormweer door ontwerpbegrotingen

Geen stormweer door ontwerpbegrotingen

Nieuwe Hongaarse rentestijging helpt HUF niet

Nieuwe Hongaarse rentestijging helpt HUF niet

Inflatie counteren met snelle renteverhoging?

Inflatie counteren met snelle renteverhoging?
KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies? Klik hier.