Duitse parlementsverkiezingen zijn voorbode van moeizame coalitievorming

Marktrapport

De Duitse federale parlementsverkiezingen op 26 september 2021 zullen om verschillende redenen uniek zijn in de naoorlogse Duitse geschiedenis. Geen van de kandidaten geniet immers van de gebruikelijke ‘kanseliersbonus’. Ten tweede zijn er voor het eerst drie kansrijke kandidaten voor het kanselierschap, Laschet voor de christen-democraten, Baerbock voor de Groenen en Olaf Scholz voor de socialistische SPD. Er is vrijwel zeker een coalitie van drie partijen nodig om de vereiste absolute meerderheid te behalen. Dit zijn dus de eerste verkiezingen met een groot aantal numeriek mogelijke en politiek haalbare regeringscoalities. Ten slotte zal de nieuwe coalitie op de verkiezingsavond nog niet bekend zijn. De veelheid aan mogelijke coalities betekent dat de onderhandelingen mogelijk tot ver in 2022 kunnen duren.

Programma’s in notendop

De beleidsprioriteit van de Groenen is de aanpak van de klimaatverandering door een hogere koolstofprijs, de vermindering van de Europese emissiecertificaten en fiscale stimulansen om privé-investeringen groener te maken. De Groenen stellen een jaarlijks budget voor overheidsinvesteringen van ongeveer 1,5% van het BBP voor, gefinancierd met nieuwe overheidsschuld na een hervorming van de grondwettelijk verankerde schuldenrem en een einde van et ‘Schwarze Null’-begrotingsbeleid. De CDU/CSU stelt in wezen voortzetting van het huidige beleid voor, met inbegrip van het begrotingsbeleid. De SPD staat positief tegenover verdere Europese budgettaire integratie, maar wil net als de CDU/CSU de Duitse ‘Schwarze Null’ en de schuldenrem handhaven. De SPD heeft echter vergaande ambities m.bt. een Europese begrotingsdimensie, waaronder vervolgprogramma’s voor Next Generation EU (NGEU).

Welke coalities zijn mogelijk ?

Bij de verkiezingen van 2021 lijkt het vooral te gaan om de continuïteit, ervaring en competentie van de kandidaten, en slechts in mindere mate om de verschillen tussen de partijprogramma's. De enige politieke zekerheid is dat geen enkele partij bereid is met de extreem-rechtse AfD samen te werken. Een voortzetting van de huidige ‘Grote Coalitie’ onder leiding van de SPD is mogelijk indien Die Linke de drempel van 5% van de nationale stemmen niet haalt, wat zou leiden tot een herverdeling van hun parlementszetels. Een alternatief zou zijn dat die ‘Grote Coalitie’ wordt aangevuld met de Groenen of de liberale FDP. Twee andere coalitie-opties bestaan uit de combinatie van de Groenen en de FDP, geleid door ofwel de SPD ofwel de CDU/CSU. Beide opties zullen vrijwel zeker haalbaar zijn, wat illustreert dat de keuze van de kanselier wel eens zou kunnen worden gemaakt door de kleinere coalitiepartner(s), ongeacht wie als grootste partij uit de verkiezingen naar voren komt. De uitdaging voor deze twee coalitievarianten zou zijn om een compromis te vinden tussen de nogal uiteenlopende budgettaire en fiscale agenda's van de Groenen en de FDP. De laatste mogelijke coalitie is een uitgesproken linkse regering van de SPD, de Groenen en Die Linke. Deze coalitie is echter onwaarschijnlijk, omdat zij slechts een kleine meerderheid in het parlement zou hebben. Bovendien houdt Die Linke er een sceptische houding ten opzichte van de NAVO en de EU op na.

Gezien de vele mogelijke opties is het dus onmogelijk een zinvolle voorspelling te doen over het economisch beleid van de volgende regering. We weten wel dat het wellicht een centrumregering zal zijn, die in grote lijnen voor continuïteit zal zorgen en waarschijnlijk door de SPD of de CDU/CSU (en niet door de Groenen) zal worden geleid.

Implicaties voor de markt

De onderhandelingen na de verkiezingsdag zullen waarschijnlijk uitzonderlijk lang duren. Op basis van de actuele opiniepeilingen zal dit echter geen verrassing zijn voor de obligatiemarkten. De onmiddellijke marktreactie op de verkiezingsdag zal daarom waarschijnlijk beperkt zijn, behalve in het eerder onwaarschijnlijke scenario van een snelle linkse coalitievorming (SPD, Groenen en Die Linke). Zo’n onverwacht vooruitzicht op een expansieve budgettair beleid zou de Duitse obligatierente onder opwaartse druk kunnen zetten.

Disclaimer:

Dit document is opgesteld door de KBC Economics - Markets desk en is niet opgesteld door de afdeling Research.  De desk bestaat uit Mathias Van der Jeugt, Peter Wuyts en Mathias Janssens, analisten bij KBC Bank N.V., die gereguleerd wordt door de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA). Deze marktadviezen zijn het resultaat van een kwalitatieve analyse, waarin ruimte is voor ervaringen uit het verleden en persoonlijke beoordelingen. De standpunten zijn gebaseerd op de huidige marktomstandigheden en kunnen elk moment veranderen. De meest prominente input komt van publiek beschikbare gegevens, financieel nieuws, economisch en monetair beleid en courante technische analyses. De KBC Economics - Markets desk heeft redelijke inspanningen geleverd om deze informatie te verkrijgen uit bronnen die zij betrouwbaar acht, maar de inhoud van dit document is opgesteld zonder dat er een inhoudelijke analyse is gemaakt van deze bronnen. Er is niet beoordeeld of deze inzichten al dan niet geschikt zijn voor een bepaalde belegger. De meningen zijn onze huidige meningen op de datum die op dit materiaal staat en kunnen tegengesteld zijn aan eerdere aanbevelingen als gevolg van veranderde marktomstandigheden. De auteurs staan niet in voor de nauwkeurigheid, volledigheid of waarde (commerciële of andere) van dit document. Evenmin zijn de auteurs aansprakelijk jegens degenen die dit overzicht ontvangen voor de inhoud ervan of voor enig verlies of schade (hetzij uit onrechtmatige daad (inclusief nalatigheid), contractbreuk, schending van wettelijke of andere verplichtingen ) als gevolg van enig handelen of nalaten op basis van deze inhoud, evenmin voor enige vordering  tegen de auteurs met betrekking tot de inhoud van of de informatie in dit document. Eventuele meningen die hierin worden geuit, weerspiegelen het oordeel ten tijde van het opstellen van het overzicht en kunnen zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. Gezien de aard van dit advies (gekoppeld aan valuta en rente) is het advies over het algemeen niet specifiek van aard.   Als zodanig is er geen verwijzing naar enig corporate finance contract en als zodanig is er geen 12 maanden overzicht op basis van de verschillende adviezen. Dit document is slechts geldig gedurende een zeer beperkte periode, als gevolg van de snel veranderende marktomstandigheden.

Gerelateerde publicaties

Economisch herstel na de derde golf bevestigd

Economisch herstel na de derde golf bevestigd

Druk op ECB neemt langs alle kanten toe

Druk op ECB neemt langs alle kanten toe

Sterke cijfers beslechten het pleit bij de Fed

Sterke cijfers beslechten het pleit bij de Fed

Duitse continuïteit met nieuwe accenten

Duitse continuïteit met nieuwe accenten
KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies? Klik hier.